دریچه

شیراز شهر راز

2012-03-03T23:47:00.000+01:00

جایزه اسکار برای "جدایی نادر از سیمین" / عکس فیلم

2012-02-27T08:41:00.000+01:00

ارتباط برقرار کردن با دیگران آنقدر ها هم که به نظر می رسد سخت نیست. زبان دل، زبان مشترکیست که خیلی ها می فهمندش.

فیلم "جدایی نادر از سیمین" برنده جایزه بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان اسکار شد.

می می شوم / مستندی از حسین خندان

2012-02-26T18:30:00.001+01:00

بحث و گفتگویی درباب "زبان فارسی"

2012-02-23T21:17:00.000+01:00

منبع: بی بی سی فارسی

مستند دردناکی از زندانیان زن که مرتکب قتل شده اند

2012-02-17T12:21:00.000+01:00

بدون هیچ شرحی!

جاده ای برای طی کردن، تا ابد / علیرضا حسنی

2012-02-16T18:09:00.000+01:00

مقاله ای که در زیر می خوانید "جاده ای برای طی کردن، تا ابد" تألیف علیرضا حسنی درباره "ویسواوا شیمبورسکا" شاعر بنامِ لهستانی و ترجمه ی منتخبی از اشعارش به زبان فارسی است که در بخش"کارگاه شعر"ِ ماهنامه ی فرهنگی اجتماعی ادبیِ "کارنامه"، سال اول، شماره نهم ، به چاپ رسیده است.

شمبورسکا برنده جایزه ی ادبی نوبل سال 1996 است که چند روز پیش (اول فوریه 2012) در سن هشتاد و هشت سالگی دنیا را وداع گفت.

جادهای برای طی کردن ، تا ابد*

علیرضاحسنی

آدم‌هاروی پل

ویسواواشیمبورسکا

مارکاسموژینسکی، شهرام شیدایی، چوکا چکاد

نشرمرکز، چاپ اول ،1376 ،تیراژ3000،،قیمت 400تومان

اینجانویسنده‌ای خوابیده، عتیقه مثل ویرگول

کهصاحب چند شعر است.1ص 143.

ازپاره ی اول آخرین شعر این مجموعه شروع میکنم. بهقصد نزدیکی به جهان «شیمبورسکا».برای ورود به دنیای «وارونه»یشاعر. «شیمبورسکا»خود را نویسنده می خواند،چراکه تقسیم‌بندی شاعر-نویسندهرا قبول ندارد.برای نزدیک شدن به او، بایدبه دنبالش، وارد موقعیّت های خنده‌دارواقعیت شد.

مکث.در اولین سطر، وسط جمله،ویرگول: عتیقهمثل ویرگول. شایدکمتر کسی این‌گونه توانسته باشد زندگیرا با توجه به نوع زندگی خودش تعریف کردهباشد.

درپاره ی آخر شعر اول خود نوشته:

بالاخرههر آغازی

فقطادامه ای ست

وکتاب حوادث

همیشهاز نیمه ی آن باز می شود.2ص 27.

قبولندارد که واقعیت آغاز و پایانی داشتهباشد. ویرگولبدون قبل و بعدش هرگز به کار نمی رود.و کاری به جز دو پاره کردنجمله، و درنگی برای ادامه، بلد نیست.کتاب شعر را مثل هر حادثهای از نیمه باز می کنم:

ترجیحمی‌دهم به چیزی ایراد بگیرم.

جهنمبی نظمی را بر جهنم نظم ترجیح می دهم.3 ص47.

«شیمبورسکا»یعتیقه، آمده که هیچ موقعیت «جدی»را قبول نداشته باشد.چراکه «خود واقعیت طنزآلود شدهاست.3" شادو کودکانه به همه چیز می خندد.و منتظر است تا به دورانیبی دغدغه برسیم که بر چهره‌ها غمی معمولیبنشیند. چراکه جهان کنونی ما، دغدغه هایی کاملاًاضافه برای زندگی، به زندگی تحمیل کرده.او علیه «وارونه»شدنِ زندگی، خلاقیّت رابرای آفریدنِ خودِ زندگی به کار می بندد.خلاقیّتی که بیرون از«معلوم»بودنِ کاروبارِ روزمره،از «نمیدانم»ِعمیق سرچشمه می گیرد.نوشتن، کاربرد خلأیی ستبرای شکستن صلبیّتِ آگاهی در فرایندِاطمینانِ ذهن به موقیعتِ چیزها.فلسفی نیست.و فکر کردن را همچون سیاستمدارگی فاقد نیروی حرکت‌دهنده ی زندهبودن می داند.فکر کردن، همچون سیاست،شیئی ست که باید به آن خندید:

آدم‌هاروی صندلی ها می نشینند، لب هایشان راتکان می‌دهند

هرکسی خودش پا روی پا می‌اندازد

این‌گونهیک پا کف اتاق را لمس می‌کند

پایدیگر آزادنه در هوا می‌چرخد

گاهبه گاه کسی بلند می‌شود نزدیک پنجرهمی‌رود

و ازروزنه ی پرده

خیابانرا دید می زند.4ص105

باکنجکاوی خاصی برای خندیدن، دقیق توصیفمی کند. تکبّرِدانستن کسی که فکر می کند، با پادرهواییاو گره می‌خورد و نتیجه‌اش پایی ست کهبه صورتی پاتولوژیک از سر عصبیّت وغیرطبیعی (خارجاز آگاهی او به وضعیّت اسفبارش)می چرخد، تقریباً متناسببا شکل‌گیری گفتن فیلسوفانه در ذهن.شاید بهترین جا برای عقل،کفِ پا باشد. ودست آخر، خستگیِ خودش از کاری که می کند،و پناه بردن به دید زدن خیابان.

عملی که مثلاً این همه جدی ست،زیر نگاهِ شیطنت بارِ «شیمبورسکا»مضحکه ای ست که بی حاصلی واضافه بودن آن برای زندگی، دستمایه ینوشتن و هشدارِ او به ماست.

در شعر «بچه‌های این دوره و زمانه»،سیاست را نیز این‌گونه مضحک معرفی میکند:

مابچه‌های این زمانه ایم

وعصر، عصرِ سیاست است

همهی امور روزانه، امور شبانه

چهمال تو باشد چه مال ما یا شما

امورسیاسی اند

...

حتیلازم نیست انسان باشی

تابر اهمیّت سیاسی ات افزوده شود

کافی ست نفت باشی، علوفه یامواد بازیافتی.5. ص 44-43 .

گم شدن از موقعیت فردی، نتیجه‌اشسردرآوردن از موقعیت تاریخی و یا اهمیّتهای مرزبندی شده ی فرهنگی، ملّی، و ...است.در عصری سیاسی، کلّیّتگسترده ی نظام های ایدئولوژیک برچسب خودشرا بر هویّت فردی خواهد زد.و از این هم آن طرف تر، حتیبر اشیاء نیز برچسب سیاسی بودن می خورد.اشیا، بی‌خبر از نام گذاریِسیاستمداران، به تاراج «اهمیتسیاسی یافتن» میروند. حتیعلوفه.

«شیمبورسکا»حتی با مرگ شوخی دارد.کنجکاوی اش را بر میداردو به ورای واقعیتِ سنگینِ مرگ می رود:"بدون اغراق درباره یمرگ»:

شوخیسرش نمی‌شود

ستاره‌ها،پل ها

نساجی،معادن، کشت و زرع

کشتیسازی و کیک پختن را نمی فهمد.6 ص 49.

آفریدن فضایی که در آن بتوانموقعیتِ زندگی آدم‌ها را در مواجهه بامرگ توصیف کرد.ویژگی یکدنده و جدی مرگصورت دیگری می‌شود از مردگیِ روزمره یآدم‌ها در پذیرفتنِ قواعدِ زندگی.هرجا که باشیم، برای فردابرنامه‌ می‌ریزیم و بی توجهیم به اینکهاین همه جدی بودنِ ماست که جدیّت اندوهبارِمرگ را به وجود می آورد.اگر مرگ می‌تواند این همهغافلگیر کننده و ناگهانی باشد به علّتماقبلِ مرگ زیستنِ آدم‌هایی ست که به جایآفریدن زندگی شان، تن به حکومتِ تعریفشدگیِ همه چیز داده‌اند و می پندارندزندگی ادامه دادنِ حرف‌هایی ست که بقیهبه وجود آورده اند.پذیرفتنِ هنجارِ زندگی وجهنمِ نظمِ فراگیر آن است که ناگهان، خلعسلاح در مقابل مرگ، فرو می‌ریزد و تماممی شود؛ وگرنه دست یافتن به جاودانگی کاریشاق نیست:

آنکهمی پندارد مرگ مقتدر است

خوددلیلی زنده بر مقتدر نبودن آن است

زندگیای پیدا نمی‌شود که دست کم یک لحظه

جاوداننبوده باشد.

مرگ

همیشهدر فاصله ی همین {یک}لحظه تأخیر می کند.7 ص 51.

اگر زیسته باشی (یافرقی نمی کند، خندیده باشی)بی زمانیِ زندگی را، سبُکیو از آنِ خود بودن را تجربه کرده‌ای .ناتوانیِ مرگ را در بازپسگرفتنِ آنچه داشته ای، لمس کرده ای.کافی ست باور نکنی که زندگیجدی ست. زمان،با نفوذِ نگاهِ کنجکاوی که می‌تواندوارونه بودنِ وضعیتِ خود را حس کند، تأخیرمیکند و حتی اگر همه ی آنچه را ثبت شدنی وتعریف کردنی باشد از تو بگیرد، نتوانسته«چیزیاز تو» رابگیرد. زمانو مرگ، ناتوان‌تر از آنند که تجربه یخلّاق زیستنِ تو را از تو بگیرند:

بیهودهدستگیره ی دری نامرئی را

برایباز شدن تکان می دهد.

هرچهرا که به دست آورده ای

نمی‌توانداز تو بگیرد. 8 ص51.

و برای فرار از این وضعیّتمتعیّن در زمان، این همه دوستدارِنفوذناپذیریِ اشیاء

است.«شیمبورسکا»نمی دانمش را برمی‌داردو به سراغِ تعریف ناپذیری و بی‌تفاوتیِآن‌ها به نظام های سیاسی و فلسفی می رود.ترجیح می‌دهد برگردد بهبدویّتِ بی نام اشیاء و اجزای جهان.می پرسد:

آیااصلاً می‌توان از نظم صحبت به میان آورد؟

زمانیکه حتی ستارگان را نمی‌توان از هم جداکرد

تامشخص شود کدامیک برای کدامیک می درخشد؟9 ص126

شاعرمسئولِ کوتاهیِ فکرِ سازندگانِ موقعیتِابلهانه ی روزمرگی نیست.و در عوض، از تحمیل این همهتعریف‌هایی که بی‌شک زندانِ کنونیِ مارا در نظام مفاهیم به کمک آن ساخته‌اندتا دروغ به جای حقیقت سردمدارِ حرکتِانسان‌ها در زمان باشد، به تنگ می‌آیدو از معصومیّتِ مادیّتِ جهان و سکوتِزیبایِ شیئیّت ها در برابر نظام های فکریو سیاسی دفاع می کند.بی‌شک اتفاقی نیست که قطعهی بالا، در شعری ست به نام «مزامیر»که این‌گونه آغاز می شود:

مرز دولت های بشری چقدر شکافدارد

ابرهایبسیاری بی مجازات از بالای آن‌ها می گذرند

شنها و ماسه های زیادی از کشوری به کشوریمی‌ریزد

خردهسنگ‌های کوهستانی سرازیرِ ملکِ دیگرانمی‌شود

باجهش های تحریک‌کننده

آیالازم است نامِ پرنده هایی را که در حالپروازند، یک به یک بیاورم

یالحظه‌ای را که پرنده روی مانع مرزیمی‌نشیند

فرضکن گنجشک باشد – دمش دیگر متعلق به کشورهمسایه است

هرچندنوکش هنوز در این کشور است.به علاوه – چقدر وول میخورد. 10 ص125

شاعر رعایت نکردنِ تملکِانسان‌ها، و مرزبندی های سیاسی از سویاشیاء و حیوانات را می ستاید و این، محصولنگاهیست که خودِ واقعیت و شناختِ واقعیترا طنزآلود می داند.از همین روست که در شعر«سنگقبر» خودرا فقط و فقط «صاحبچند شعر» معرفیمی کند. شعر،تخیّلِ کنجکاوانه ی کسی ست که خود را بیشترهمدستِ معصومیّتِ اشیاء و خاک می‌داندتا رابطه ی غیر انسانیِ میانِ انسان‌هایامروز. "شیمبورسکا»در کل، هنر را تنها روزنهی خروج از وضعیتِ پروبلماتیک و پیچیدگیمصنوعی ما می داند.در شعر «آدمها روی پل»،در توصیفِ، شعرِ پنهان آشکار در تابلوینقاشی ژاپنی می نویسد:

به خاطرِ یک شورشی _

شخصیبه نام هیروشیگه اوتاگاوا

(موجودیکه سال هاست مرده

وبه طور شایسته)

زمانسکندری رفت و افتاد

شایداین فقط یک شیطنت بی‌معنی باشد

شیطنتیبه اندازه ی فقط چند کهکشان.11ص 74-73.

همسانیِ زمان و مرگ؛ و شیطنتِطنّازِ بازیِ تخیّل، با چسبناکی و سکونآوریِ آن دو:بازیگوشی!،تنها بازیگوشی می‌تواند شفافیّت ما راکه از «زندهبودن» ولذّت بخشیِ غیر واقعی بودنِ تخیّل نیرومیگیرد؛ بر علیه زمان و مرگ به کار گیرد.

اوتاگاوا،که به طور شایسته ای سال هاست مرده، درتابلوی نقاشی هنوز وجود دارد.چرا که در برابر زمان کوتاهآمده، اما قبولش ندارد و تصویری آفریدهکه پس از سال‌ها، از خلالِ شفافیّتِ آن،«شیمبورسکا»حتی آن سوتر می رود.تصویر، در برابر نگاه کافینیست. اوحس‌های دیگر را نیز به انعکاسِ واقعیّتِخیالیِ نقاش فرا می خواند:

کسانی هستند که این هم برایشانکافی نیست

حتیشرشر باران به گوششان می‌رسد

خنکیِقطره ها را روی گردن و پشت احساس می‌کنند

پلو آدم‌ها را که نگاه می‌کنند

انگارکه خودشان را دیده باشند

درهمان دویدنی از جاده ی بی پایان

کههرگز پایان نمی گیرد،

جادهای برای طی کردن، تا ابد

وآنقدر گستاخند که خیال می‌کنند اینواقعیّت دارد.12ص74

ترجیحمی‌دهد گستاخ باشد، و پیش از آنکه غیرشاعرانِ جدّی و جدّی ساز، با گفتنِ اینکهتخیّل واقعی نیست، دروغ را امتداد بدهند،خود با بیانِ شاعرانه ی شوخی اش اعلاممی‌کند که خیال می‌کنند این واقعیّتدارد. عمقِشوخی، سطحی بودنِ جدّیت را نفی می کند.یک بازی ساده:خیال کردنِ واقعیّت خیالیاز سوی شاعری که به تابلویِ تخیّلیِ یکنقاش نگاه می‌کند و در آن، در بی زمانیِطی شده حرف می زند."واقعیّت»،در بینشِ جدّی واقعیت دارد.حرکت اول ذهن، به سمت آزادیِبازی ذهنِ خلِّاقِ خیال اوتاگاواست وواقعیت خیال او روی پرده نقاشی.حرکت دوم، درک زنده بودنِشفافیّت نگاه آفرینش گر، در زمانی پیش ازاکنونیّتِ لذّت بخشِ «شیمبورسکا».حرکت سوم، حرکت در حرکتِبی زمانیِ خلّاقیتِ خیالِ شاعر دربیزمانیِ شفافِ نقاش:خیال کردنِ واقعیّت خیالینقاش. حرکتچهارم، آفریدنِ واقعیّتِ خیالِ خودش درشعر، یا در مجموع آفریدنِ واقعیتِ خیالیِ«واقعیّتخیالیِ نقاش».بازآفرینیِ بازآفرینیِواقعیّت. واینجا دیگر هیچ قید و بندی نمی‌تواندهستی تکثیریابنده و مثبتِ تو را نفی کند.کوتاهتر و بی حوصله تر ازآن است که این‌قدر به آزادی تو نفوذ کند.تخیّل می‌تواند تو را بهبی کرانگی دم دست خودت ببرد.و این همه با درک خاص و تلاششاعر برای به وجود آوردنِ طنز امکان‌پذیرمی شود. طنزیکه میانِ تو و واقعیّت به زبان جدّی، فاصلهمی گذارد. کاملاًشوخی می‌کند تا درگیرِ خلَئی باشی که ازآنِ توست و در آن می‌توانی باز هم ادامهدهی و بروی؛ در جادّه ای برای طی کردن، تاابد.

شایدزمانی برسد که همگی دیگر نخواهیم بدانیم،اما «شیمبورسکا»هرگز نخواسته که بداند.از این رو همه ی دانسته‌هاو دانستگی را رد می کند.تقسیم‌بندی ها، رعایتکردن ها، و هر چیزی که اندکی از این دوداشته باشد وامی گذارد که همان جا درواقعیّت جان بکنند:

تقسمبندی به زمین و آسمان

راهیدرست برای اندیشیدن به این تمامیّت نیست

اینتقسیم‌بندی فقط

اجازهی ادامه دادن به زندگی نباتی را می‌دهد

باآدرس دقیق‌تری که راحت‌تر پیدا شود

اگرکسی سراغ مرا گرفت،

نشانهی خاص من

حیرتو رنج است. 13 ص138.

حتی تکنیک خلّاقیّت او، جزئیاز دیدگاهِ طنزآلود او شده است.بنابراین در شعر «آسمان»که ظاهراً شوخی در سطرهایآن به چشم نمی خورد، شدیداً طنز وجود دارد.طنزی که درکِ آن دیریاب تر است. اوسراغِ این همه شوخ‌طبعی اش را در آدرسیدقیق، به دو وضعیّتِ حیرت، و رنج می دهد.دو سرچشمه ی نامتشابه و تاحدی کودک وار.وضعیت مصنوعیِ جدی بودن،همواره با تمام حواس ما لمس می‌شود و اینیعنی رنج. رنجیکه از سرکوبِ آگاهیِ راستینِ حس، زیباییشناسیِ ذاتیِ انسانی و دوستداریِ آزادیو بی قیدیِ کودکانه مان، به دستِ دانستگی،دروغ، فکرکردن و اشغال گری و استیلایِآن‌ها بر خلأِ وسوسه آمیز آفریدن وکنجکاویِ حیرت بار ما، تحمیل می شود.از سویی رنج می‌بریم و ازسویی از وسعتِ بی کرانه ی خلاقیت و قرارگرفتن اشیاء و موقعیت ها در آن حیرت میکنیم. ناتواناز درکِ سنگ و برگ و قطره ی آب، در برابرهستی باز آن‌ها تحریک به بازآفرینی آن‌هامی شویم. واینجا بین دریافت آزادانه و خیالی ما درفرایندِ بازآفرینیِ با هم بودنِ چیزهادر هنر و دریافتِ هستیِ زندانیِ کلمه هاو تعریف‌ها و نیز، سوء‌استفاده یسیاستمدارانه ی به کار بردن و در خدمتگرفتن معصومیّت و بی دفاعیِ جهانِ خارجی،فاصله را حس می کنیم.به واقعیتِ تعریف پذیر وتعریف شده می‌خندیم و از آن رنج می بریم.طنز، برهم زدن فاصله‌ایست که آدم از هستیِ بی نام جهان دارد.در این میان، وضعیتِ خودِشاعر نیز طنزآلود است.اگر ما استدلال کنیم، نتیجهمی‌گیریم که آدرس او، جایی در حالت طنزاست و اگر به جای آن، فقط حس کنیم، آدرسشرا حیرت و رنج می یابیم.و ظاهراً «شیمبورسکا»،برای یک بار هم که شده، طنز را از زبانشخارج کرده است!

آیا باز گشتن به سرچشمه هایراستینِ ادراکِ شاعرانه، پس از عبور برجاده ی طنز، به احساس مسئولیّت و ایستادگیدربرابرِ واقعیّت ختم نمی شود؟ آیا هشیاریو کنجکاوی و رنج زندگی وادارمان نمی‌کندکه پس از قرارهایی که هیچ کدام علی‌رغموعده ی واقعیت یافتن، واقعی نشدند، نتیجهبگیریم که قرن ما، منقرض است؟:

قرار بود رو به بهار باشد

واز جمله رو به خوشبختی

قراربود ترس، کوه‌ها و دره ها را خالی کند

قراربود حقیقت زودتر از دروغ

بهمقصد برسد.

قراربود دیگر بدبختی‌هایی

مثلجنگ و گرسنگی و غیره

پیشنیاید

قراربود حرمتِ بی پناهی ِ مردمِ بی‌دفاع حفظشود

اعتمادو امثال آن. 14 ص88- 87

خندیدنِ«شیمبورسکا»به همه چیز، به امثال آن،خندیدنی مسئولانه است.حتی می‌توان گفت در مقابلاین همه هتّاکیِ واقعیت به انسان، تنهامسئولیت اش را خندیدن می داند؛ خندیدنیکه نیشخند یا لبخندِ واقعیت (یاسیاستمدار) راخنثی می کند.

برادریِبشریّت از نظرِ خیالباف ها

زمینرا به سرزمینِ لبخند بدل می‌کند

بعیدمی دانم. فرضکنیم سیاستمدارها

مجبورنمی شدند این همه لبخند بزنند

فقطگهگاهی: بهاینکه بهار است، به اینکه تابستان است

بدونتشنّجِ اعصاب و شتابزدگی.

انسانذاتاً غمگین است

منتظرچنین انسانی هستم، و پیشاپیش به او خوشامدمی گویم. 15 ص122

فرقینمی‌کند، سیاستمدار، یا هر غیر شاعری یابی هنری، تنها می‌تواند عاقلانه یاخوشباورانه، با اعتمادی پولادین به مسکّنهای ذهنِ دانا، امیدوار باشد که بالاخرههمه مجالی برای لبخند زدن خواهند یافت."شیمبورسکا»می خندد.شعرش را از لابه لای غم‌هایمعمولی می نویسد:

امااین شعر چیست

پاسخ‌های تردید آمیزی دادهشده

یکیدوتا نیست

امامن نمی‌دانم و نمی‌دانم.و می‌چسبم به همین،

مثلِحفاظِ پلّه ها.16 ص 42.

نمی دانمی که شاعر را از پلهها عبور می دهد، با حفاظتی بی‌نظیر ازوسعتِ تخیّلِ آگاهانه ی او.آگاهیِ خلّاق در ندانستن،که طنز را به جای مصرف کردن، می آفریند."ویسواوا شیمبورسکا»در خطابه ی رسمی‌اش دراستکهلم، از تمامیّتِ نوشتنِ شعرش تازهترین دفاع را ارائه می کند.

اوآگاهانه شغل شاعری را برگزیده است:برگزیده ی تقدیر.شغلی نظیر همه ی شغل ها،باغبانی، معلمی و صدها و صدها شغل دیگرکه با عشق و شعور انتخابش کرده و بر عهدهگرفته است. همچونهمه ی صاحبانِ شهودِ شاعرانه، هموارهآماده ی فراخوان های تازه در کارش بوده وحاصلش «نوشتن»ی ست که بی‌وقفه غافلگیرانهاست. وپیامش اینکه :تنها آنکه می‌خندد، میزید. بااعتماد کامل به اینکه انسانی که پس از ماخواهد آمد از ما پیشتر خواهد رفت.و ای بسا که به ما، همچونزن و مردی کمدی بر صحنه ی تئاتر زندگی نگاهکند و تمام حرکاتمان را خنده‌دار بداند.انسانِ بعد از ما از نگاهاو، درباره ی «ما»ی تاریخی شده، این چنینقضاوت خواهد کرد:

وانگار شکست ها و رنج‌های واقعی

برایما کافی نبوده

باحرف زدن، کشتنِ همدیگر را کامل خواهیمکرد. 17 ص132.

واین چنین پیش‌بینی می‌کند که ما چه کارمی‌کنیم و در مقابل خودشان چه کار خواهندکرد:

بعددر برابر تماشاچیان تعظیم خواهیم کرد

واین پایان کمدی خواهد بود

تماشاچیانکه از شدت خنده اشکشان درآمده

برایخواب به خانه هایشان خواهند رفت

آن‌هازیبا زندگی خواهند کرد

آن‌هاعشق را رام خواهند کرد

پلنگها از دستشان غذا خواهند خورد

اماما تا ابد کج دار و مریز ...

اماما با کلاه‌های زنگوله دار

وحشیانهبه صدایِ زنگوله ها گوش فرا می دهیم.18 ص 133-132

بیست و هشتم دی ماه 1376، کرج

از1تا18،آدم‌ها روی پل،چاپ اول، مارک اسموژینسکیشهرام شیدایی چوکا چکاد، نشر مرکز، 1376

* کارنامه،صفحه ی کارگاه شعر، سال اول، شماره نهم،صص 92-88

تفنگت را زمین بگذار

2012-02-14T12:14:00.000+01:00

زبان آتش/ شعر: زنده یاد فریدون مشیری / خواننده: محمدرضا شجریان

متن تصنیف زبان آتش :

تفنگت را زمین بگذار
که من بیزارم از دیدار این خونبار ناهنجار
تفنگ دست تو یعنی زبان آتش و آهن
من اما پیش این اهریمنی ابزار بنیان‌کن
ندارم جز زبان دل، دلی لبریز از مهر تو،
تو ای با دوستی دشمن!
زبان آتش و آهن
زبان خشم و خونریزی ست
زبان قهر چنگیزی ست
بیا، بنشین، بگو، بشنو سخن شاید
فروغ آدمیت راه در قلب تو بگشاید
برادر گر که می‌خوانی مرا،
بنشین برادر وار

تفنگت را زمین بگذار،
تفنگت را زمین بگذار تا از جسم تو
این دیو انسان‌کُش برون آید.
تو از آیین انسانی چه می‌دانی؟
اگر جان را خدا داده ست
چرا باید تو بستانی؟
چرا باید که با یک لحظه، غفلت،
این برادر را
به خاک و خون بغلتانی؟
گرفتم در همه
احوال حق‌گویی و حق‌جویی...
و حق با توست
ولی حق را ــ برادر جان ــ
به‌زور این زبان نافهم آتش‌بار
نباید جست...
اگر این بار شد وجدان خواب
آلوده‌ات بیدارتفنگت را زمین بگذار...

با ایران بیشتر آشنا شویم (1)

2012-02-12T18:39:00.000+01:00

آتشکده ی سیاهگل و تاق شیرین و فرهاد ؛ شهرستان ایوان ؛ استان ایلام

http://www.aroosezagros.blogfa.com/post-108.aspx

ابتکاری هنرمندانه در نشان دادن برخی واقعیت های اجتماعی

2012-02-09T01:11:00.000+01:00

موسیقی ایران، کهن ترین موسیقی جهان/ رادیو کوچه

2012-02-06T23:16:00.001+01:00

http://radiokoocheh.com/article/147109

شیمبورسکا از نگاه چوکا چکاد

2012-02-05T00:07:00.000+01:00

چوکا چکاد همکار دو زنده یاد مارک اسموژینسکی و شهرام شیدایی در ترجمه بعضی از اشعار شیمبورسکا ( که زیر عنوان "آدم ها روی پل" به چاپ رسید ) به زبان فارسیست.

از راست: مارک اسموژینسکی، شهرام شیدایی، چوکا چکاد

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فرهنگ و ادب - ادبيات

چوكا چكاد معتقد است: ويسواوا شيمبورسکا سرمايه‌ي ناميراي لهستان است.هاين مترجم سروده‌هاي شيمبورسکا در يادداشتي كه در پي درگذشت اين شاعر برنده‌ي نوبل در اختيار بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، گذاشته، نوشته است: «در دنياي مدرن سرمايه‌هاي ملي ديگر به نفت و فولاد و معادن محدود نيست. فرهنگ و فرهنگ‌سازان سرمايه‌هاي غرورآفرين، ناميرا و با ارزشي افزون‌ترند؛ با اين تفاوت که آن‌ها به زودي به سرمايه‌هاي بين‌المللي تبديل مي‌شوند با افتخاري مضاعف براي کشورشان. زبيگنيو هربرت، چسلاو ميووش، استانيسلاو لم و ويسواوا شيمبورسکا سرمايه‌هاي ملي کشور لهستان هستند که حتا قبل از برنده شدن جايزه‌ي نوبل، بين‌المللي شدند.

در روزهايي که در کراکف بوديم، به خانه‌ي آپارتماني شيمبورسکا رفتيم؛ ولي مثل همه تابستان‌ها براي ييلاق به شهري ديگر رفته بود و نديديمش. در گفت‌وگويي كه همراه شهرام شيدايي و پروفسور آنا کراسنوولسکا با «استانيسلاو لم»، نويسنده رمان «سولاريس»، داشتيم، از هربرت، ميووش و شيمبورسکا همچون ذخاير ملي کشورش حرف مي‌زد.

مارک اسموژنسکي بسيار پيش‌تر از سال 1996 که شيمبورسکا برنده نوبل شود، نمونه‌هايي از شعرهاي او و هربرت را ترجمه کرده بود. ترجمه‌ي مشترک مجموعه‌ي شعر «آدم‌ها روي پل» در ايران آن‌قدر موفق بود که در يک سال به چاپ دوم رسيد و موضوع ده‌ها مقاله، سخنراني و يادداشت شد؛ اما ادامه‌ي کار و تجديد چاپش با بهانه‌هاي واهي نامسؤولانه مواجه شد. اين کار بايد به ترجمه‌ي شعرهاي ديگر شيمبورسکا و هربرت و گروه برولبان و ديگران مي‌انجاميد...»

چكاد در ادامه فهرستي را از آثار ش

• سؤالاتي مطرح در خويش

• ندايي به يتي

• نمک

• طفلک بازيگوش

• به هر حال

• عدد عظيم

• آدم‌ها روي پل (کتاب آدم‌ها روي پل با ترجمه‌ي مارک اسموژنسکي و شهرام شيدايي و چوکا چکاد چاپ شده است، نشر مرکز)

• پايان و آغاز

• از نگاه يک دانه شن

• صد شعر، صد شادي

• لحظه

• نغمه‌هايي براي بچه‌هاي بزرگ

• دو نقطه

• اين‌جا

منبع: http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1942403&Lang=P

کوتاه گفته ای از شمس لنگرودی درباره شیمبورسکا

2012-02-04T23:39:00.000+01:00

محمد شمس لنگرودی متولد سال 1329، شاعر، نویسنده و محقق ادبی و استاد دانشگاه است. از میان آثار او می توان از "رژه بر خاک پوک" ، "قصیده لبخند چاک چاک" و "تاریخ تحلیلی شعر نو" نام برد.

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران سرويس: فرهنگ و ادب - ادبيات

محمد شمس لنگرودي معتقد است، شيمبورسكا از معدود شاعراني بود كه شعرهايش شايستگي معرفي به جهان و برنده‌ي نوبل ادبيات شدن را داشت.

اين شاعر در پي درگذشت ويسلاوا شيمبورسكا ـ شاعر لهستاني ـ در گفت‌و‌گو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، عنوان كرد: در سال 1996 كه شيمبورسكا برنده‌ي نوبل ادبيات شد، مارك اسموژنسكي، محقق برجسته‌ي لهستاني، كه آن روزها در ايران به سر مي‌برد، شعرهايي از اين شاعر مطرح لهستاني را به فارسي ترجمه كرد. آن روزها فرصت خوبي بود كه از اسموژنسكي درباره‌ي كيفيت شعر شيمبورسكا سؤال كنم.

او در ادامه افزود: اسموژنسكي مي‌گفت، شيمبورسكا دو گونه شعر دارد؛ شعرهايي كه مخاطب عام كم‌تر با آن‌ها سروكار دارد و از طرفي، سروده‌هاي ديگري كه با توجه به دقايق شعري سروده شده است و مورد توجه مخاطب عام نيز قرار مي‌گيرد.

شمس لنگرودي گفت: اهميت برجسته‌ي شعر شيمبورسكا، طنز رندانه‌ي او بود كه با جابه‌جايي اشياي روزمره و باورداشت‌ها اتفاق مي‌افتاد.

اين شاعر تأكيد كرد: طنزهاي شيمبورسكا عمدتا رويكرد فلسفي دارد و اين طنزها در اهميت دادن به زندگي است. در طنزهايي هم كه درباره‌ي مرگ دارد، آن را دست مي‌اندازد. من كم‌تر شاعري را ديده‌ام كه شعرش به ظاهر اين‌قدر عاميانه و در عين حال اين‌قدر دقيق باشد. اين‌ها در ترجمه‌هاي شعرهاي او هم مشهود است؛ اما آن گفت‌و‌گو با اسموژنسكي اين مسأله را برايم مسلم كرد.

منبع: http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1942092&Lang=P

گربه ی شیمبورسکا تنها در خانه خالی

2012-02-03T17:45:00.000+01:00

" گربه در خانه ی خالی" عنوان یکی از شعرهای ویسواوا شیمبورسکاWisława Szymborska ست که در مجموعه ای به نام " آدم ها روی پل" به فارسی ترجمه شده است.
شعر، حال گربه ای را توصیف می کند که صاحبش مرده و او از مردن صاحبش گله مند است و قصد دارد این را به او وقتی که برگردد، بگوید.

این بار گربه ی خود شیمبورسکاست که آرزوی بازگشت صاحبش را دارد.

ولی گربه! او دیگر باز نمی گردد. !koniec kropka

گربه ای در خانه خالی

مُردن- با گربه این کار را نمی کنند.

چون گربه در خانه ای خالی

چه کار می تواند بکند.

از دیوار بالا رفتن.

خود را به مبل ها مالیدن.

انگار اینجا چیزی عوض نشده

اما چیزها جای خود نیستند.

انگار از سرِ جایِ خود تکان نخورده اند

اما از هم جدا شده اند.

و شب ها، چراغ خواب دیگر روشن نیست.

صدای گام هایی روی پله به گوش می رسد

اما همان گام ها نیست.

دستی هم که ماهی را در بشقاب می گذارد

همان دست نیست.

و مدام، نیست.

همه یِ کمدها را گشتن.

قفسه ها را دیدن.

سر به زیر قالی ها کردن وارسی کردن.

حتا ممنوعیتی را نقض کردن

و کاغذها را پخش و پلا کردن.

کاردیگری ماند که نکنیم؟

خوابیدن و صبر کردن.

اگر برگردد. اگر پیدایش شود.

من دیگر به او خواهم گفت،

که با گربه این کار را نمی کنند.

به طرفش طوری خواهم رفت

که انگار هیچ چیز نمی خواهم

یواش یواش

با پاهای رنجیده خواهم رفت.

و در ابتدا از لوس شدن ها و جست و خیزها خبری نخواهد بود.

آدم ها روی پل، ویسواوا شیمبورسکا، برگردان مارک اسموژینسکی/ شهرام شیدایی/ چوکا چکاد، چاپ اول ،1376صص120-118

Kotw pustym mieszkaniu

Umrzeć- tego nie robi się kotu.

Boco ma począć kot

wpustym mieszkaniu.

Wdrapywaćsię na ściany.

Ocieraćmiędzy meblami.

Nicniby tu nie zmienione,

ajednak pozamieniane.

Nibynie przesunięte,

ajednak porozsuwane.

Iwieczorami lampa już nieświeci.

Słychaćkroki na schodach,

aleto nie te.

Ręka,co kładzie rybęna talerzyk,

takżenie ta, co kładła.

Cośsię tu nie zaczyna

wswojej zwykłej porze.

Cośsię tu nie odbywa

jakpowinno.

Ktośtutaj był i był,

apotem nagle zniknął

iuporczywie go nie ma.

Dowszystkich szaf sięzajrzało.

Przezpolki przebiegło.

Wcisnęłosię pod dywan isprawdziło.

Nawetzłamałozakaz

irozrzuciło papiery.

Cowięcej jest do zrobienia.

Spaći czekać.

Niech-noon tylko wróci,

niech-nosię pokaże.

Jużon się dowie,

żetak z kotem nie można.

Będziesię szłow jego stronę

jakbysię wcale nie chciało,

pomalutku,

nabardzo obrażonych łapach.

Iżadnych skoków piskówna początek.

1991 Wisława Szymborska

ویسواوا شیمبورسکا هم رفت

2012-02-01T23:18:00.001+01:00

ویسواوا شیمبورسکا شاعر لهستانی، برنده جایزه ادبی نوبل در سال 1996، در سن 88 سالگی ، امشب اول فوریه 2012 حدود ساعت 9 شب درمنزل خود در کراکف لهستان درحالی که در خواب بود به دنیایی دیگر شتافت.

مجموعه شعری از این شاعر توسط زنده یاد دکتر مارک اسموژینسکی، زنده یاد شهرام شیدایی و چوکا چکاد، زیر عنوان "آدمها روی پل" و مجموعه ای دیگر زیر عنوان "عکسی از یازده سپتامبر" به ترجمه ایوانا نویتسکا و علیرضا دولتشاهی به فارسی برگردانده شده است.

یاد و نام همه ی انسان ها و همه هنرمندانی که از ارزش های بلند انسانی دفاع کرده و می کنند، باقی و به خیر

آدم ها روی پل

عکسی از یازده سپتامبر

مارک اسموژینسکی از نگاه دیگران (3) علیرضا دولتشاهی

2012-01-25T20:00:00.001+01:00

علیرضا دولتشاهی

همسفر باد:دومین سال نبود مارک اسموژنسکی

در سال‌هایپس از جنگ جهانی دوم و سال‌های نخست تاسیسجمهوری مردمی لهستان که سرشار از سختی ومشقت برای شهروندان لهستان بود، در شهرووج، شهری در میانه لهستان که ایرانیانآن را با نام لودز بیشتر می‌شناسند، شهریکه تا یک سده پیشتر پارچه‌های بافته شدهآن در بازارهای تهران هم از محبوبیتبرخوردار بود، شهری که شاید بتوان منچسترلهستان نامیدش، در یازدهم ژوئن 1954برابربا 1333خورشیدی،فرزندی پسر در خانواده‌ای کارگری زادهشد، فرزندی که دومین پسر خانواده و فرزندچهارم بود.اینکودک مارک نامیده شد و نام میانی اوبوکومیل.نامیکه خود پیوندی ناگسستنی با مانویت دراروپا دارد.

خانواده درآن شرایط سخت زندگی اما برای معاش و زیستنکنار یکدیگر تلاش بسیاری کردند.پدردر دو شیفت به کار مشغول بود و مادر یکشیفت..

در سال‌هایتحصیلات ابتدایی بود که درخشید.ازنظر درس و اخلاق.ایندرخشش در صورتی بود که در محیط خانه امکانآمادگی تحصیلی چندان مهیا نبود.اوکه سخت به امر تحصیل می‌پرداخت و در درسو مشق کوشا بود، برای درس خواندن در شب‌هاناگزیر از استفاده از چراغ مطالعه درگوشه‌ای از اتاق بود.دراین سال‌ها بود که شخصیت جست‌وجوگر اوشکل گرفت.خصلتیکه تا واپسین روزهای زندگی با او بود.خصلتیکه شاید مشخصه بارز او بود.

در آن سال‌هاکه نظام کمونیستی رو به توسعه در عرصهقدرت داشت، مادر خانواده که دارای اعتقاداتژرف مسیحی بود، کودکان خود را با ایمانیمذهبی پروراند.اینایمان مذهبی فرزندان خانواده را بهایستادگی در برابر نظام کمونیستی رهنمونشد.یکیاز دو خواهر مارک به اتهام فعالیت ضد امنیتکشور به بند رفت.خودمارک نیز در اعتراضات سال 1970بهسختی مضروب شد.نتیجهاین ایستادگی برای مارک محرومیت از دریافتگذرنامه بود.

در سال‌هایکودکی و نوجوانی، خواهر خود را در تمرین‌هایرقص همراهی می‌کرد و به تماشای رقص‌هایملی و دیگر رقص‌ها می‌پرداخت و این ریشهعلاقه او به هنر رقص است، علاقه‌ای که تارقص‌های ایرانی را نیز دربر گرفت.

مارک درنوجوانی به ورزش نیز دلبسته بود.ورزشمورد علاقه‌ او در آن سال‌ها، ورزششمشیربازی بود.مارکگذشته از امر تحصیل و ورزش به فعالیت هنرینیز می‌پرداخت.درگروه نمایش نیز فعالیت می‌کرد.اینعلاقه تا جایی بود که حتی می‌خواستهنرپیشگی را پیشه خود کند.امااز صرافت آن افتاد.چندیبه باستان‌شناسی و با گروه‌های باستان‌شناسیبه حفاری در لهستان پرداخت.

او که سرانجامبه تحصیل ادبیات در دانشگاه زادگاهش،ووج، پرداخت، در 1976دانشنامهکارشناسی ارشد خود را در رشته زبان وادبیات لهستانی دریافت کرد.عنوانپایان‌نامه وی جریان دگرگونی معنایی-زیبایی‌شناختیترجمه‌های لهستانی اشعار گئورگ تراکلبود.

در سال‌هایجوانی اما حادثه‌ای در حیات مارک رویداد.حادثه‌ایتاثیرگذار:مرگپدر.امادلبستگی به شرق و عرفان او را به سوی هندکشاند و به آموختن زبان سنسکریت پرداخت.خودرا آماده تحصیل در رشته هندشناسی دردانشگاه ورشو کرد.امااز آنجا که داوطلب تحصیل در این رشتهفزون‌تر از حد پذیرش دانشگاه بود، قراربر این شد که مارک یک سالی را به طور موقتبه تحصیل ایران‌شناسی بپردازد تا سالبعد بتواند تحصیل هندشناسی را آغاز کند.امابعد از گذشت چندی ایران‌شناسی او را باخود و در خود برد.امادر یکی از گفت‌وگوهایی که با زنده یادمارک اسموژنسکی داشتم، او به یاد می‌آوردکه در دوران کودکی تصویر بازرگانی شرقیرا کشیده و زیر آن نوشته بود:‌تاجریاز ایران.شایدایران از کودکسالی در وی نهفته بود، بذریکه در سال‌های جوانی او جوانه زد.

سرانجام یکدهه بعدتر از فراغت از تحصیل ادب لهستانی،در 1986،موفق به اخذ دانشنامه کارشناسی ارشد دررشته ایران‌شناسی از دانشگاه ورشو شد.عنوانپایان‌نامه او کارکرد الگوهای اساطیریدر تعریف مفهوم حرکت در نوشته‌های دکترعلی شریعتی بود.

ایران‌شناسشد، مسلمان گشت و به نام حسین، نامدار.پساز دریافت درجه کارشناسی ارشد، درایران‌شناسی از دانشگاه ورشو، در پیشهمترجم در ایران کاری یافت.بهاصفهان رفت، شهری که به شهر کودکان لهستانینامدار است و این به روزگار سال‌های دههبیست خورشیدی بازمی‌گردد و حضور پناهجویانلهستانی در ایران آن سال‌های خون و قحطیو جنون جهان.

در فاصلهسال‌های 1984تا1989بهتدریس در انستیتو پژوهش‌های فرهنگیدانشگاه ووج مشغول بود.دراین دوره او به نگارش پیرامون فرهنگ وادبیات ایران نیز می‌پرداخت.

او در 1989برابربا 1368خورشیدیموفق به دریافت بورس تحصیلی از دولت ایرانبرای تحصیل در دوره دکتری زبان و ادبیاتفارسی، در دانشگاه تهران شد.درتهران که بود در بلوک 23خوابگاهدانشجویان دانشگاه تهران در امیرآبادشمالی سکونت داشت.مدتیرا نیز با مرحوم قیصر امین‌پور هم اتاقشد.سال‌هایآخر دهه 60وآغازین سال‌های دهه 70رادر تهران سپری کرد.ازدواجکرد.همسریایرانی، رشته‌های پیوند عاطفی او را باایران استحکام بخشید.

در 1997برابربا 1376خورشیدیبا گذراندن پایان‌نامه‌ای با عنوانتصحیح انتقادی و بررسی ساختار رمزیسیرالعباد الی المعاد سنائی غزنوی، بهراهنمایی دکتر شفیعی کدکنی دفاع کرد،پایان‌نامه‌ای که اگرچه به زبان فارسیتالیف شده اما هنوز در انتظار انتشار است.کاشپیش از رفتن، به دوستانش، به ایرانیان وایران‌پژوهان دیگر، این شانس را می‌دادتا از نگاه او، که بی‌شک با نگاه من و تویایرانی تفاوت دارد، این اثر سنایی رابازخوانی کنند.

اسموژنسکیدر زمینه ترجمه آثار ادبی فارسی به زبانلهستانی کوشش‌هایی کرد.درهمان سال‌ها، پیش از ازدواج و در روزگاریکه به تحصیل در دوره دکتری در دانشگاهتهران اشتغال داشت، به ترجمه شعری بلنداز سهراب سپهری به نام صدای پای آب به زبانلهستانی همت کرد، ترجمه‌ای که طراحی‌هاییاز سپهری را نیز دربر داشت، کتابی که در1993درزادگاهش ووج منتشر شد و لهستانیان امکانآشنایی با منظری دیگر از شعر فارسی رایافتند.درهمان سال‌های پایانی دهه 60نیزبه سفارش موسسه تنظیم و نشر آثار امامخمینی، وصیت‌نامه آیت‌الله خمینی را بهزبان لهستانی ترجمه کرد، ترجمه‌ای کهتاکنون منتشر نشده است.

او شاید یکیاز نخستین کسانی بود که در مورد پیشینهمسلمانان در لهستان به زبان فارسی سخنانیجامع بیان کرد.اینسخنان در دانشگاه امام صادق ایراد شدهاست، سخنانی در مورد گروهی از مسلمانانکه سابقه سکونت آنان در لهستان به حدود600سالپیش بازمی‌گردد.

از دیگرترجمه‌های او از فارسی به لهستانی می‌تواناز ترجمه عقل سرخ یاد کرد که در حقیقتنخستین معرفی شیخ اشراق، سهروردی به جهانلهستانی بود.واپسینکار او ترجمه 32غزلاز دیوان شمس به زبان لهستانی بود.ترجمه‌ایکه همزمان با سال مولانا (2008میلادی)انتشاریافت.

اسموژنسکیدر زمینه معرفی فرهنگ لهستانی به ایرانیاننیز کوشا بود.گذشتهاز ترجمه‌های پراکنده‌ای که در مطبوعاتفارسی زبان از ادبیات لهستانی منتشر کرد،ترجمه دفتری از سروده‌های شاعر نامدارلهستانی و برنده نوبل ادبی 1996میلادی،شیمبورسکا با عنوان آدم‌ها بر پل را درکارنامه خود دارد، ترجمه‌ای که با همکاریمرحوم شهرام شیدایی و چوکا چکاد انجامگرفت و توسط نشر مرکز منتشر گردید.

مارک برایآشناسازی ایرانیان با فرهنگ لهستان،سردبیری شماره 13نشریهپل فیروزه را برعهده گرفت، شماره‌ای کهویژه‌نامه فرهنگ لهستان محسوب می‌گشت.قراربود با او روی ترجمه گلچین شعر لهستانیاز قرن پانزدهم تا امروز کار کنیم.کارمشترکی که آغاز نشده پایان یافت.

اسموژنسکیدر طول مدتی که پس از ازدواج در ایرانزیست، به واسطه همسرش با محافل ادبی درشهر کرج ارتباط یافت.ازدل این ارتباط و نزدیکی بود که همکاری ویبا شیدایی و چکاد شکل گرفت.اورا شاید گل سرسبد آن محفل باید دانست.اودر آن جلسات به ارائه ترجمه‌هایی از ادبلهستانی می‌پرداخت و در پیرامون آثارادبی معاصر ایرانی به دوستان ایرانی بهگفت‌وگو می‌پرداخت.

اسموژنسکیپس از بازگشت به لهستان تلاش کرد تا دردانشگاهی که در آن تحصیل کرده بود، شغلیدر سمت استاد بیابد اما موفق نشد، چرا کهگروهی در برابر حضور مارک در فضای دانشگاهیجبهه گرفتند.شایدحضور پرقدرت مارک در فضای دانشگاهی، دیگررنگ و درخششی برای آنان باقی نمی‌گذاشتاما سرانجام توانست در دانشگاه یاگلونیاندر شهر کراکوف لهستان که در حقیقت دومیندانشگاه اروپا از نظر قدمت است، به تدریسبپردازد.

مارک را شایدآن گوهری می‌بایست دانست که بر زمینافتاده بود، همان گوهری که بیدل درباره‌اشسروده است:‌دستخود بوسد هر آن کس کز زمین برداردم.ودر روزگار ما، در جریان ایران‌شناسی درلهستان، این کراکوف بود که با پذیرفتنمارک در حقیقت دست خود را بوسید.بگذارورشو، گروه ایران‌شناسی دانشگاه ورشوبا بی‌خبری در درد خودپرستی خود بماند.حسرتژرفای دانش مارک، از جان و جهان ایران،تا ابدالآباد در دل گروه ایرانشناسی ورشومانده است و خواهد ماند.اینچه اندوهی بزرگ برای ایرانشناسان ورشواست.درامروز و فرداها نیز!

یکی ازحوزه‌های مطالعاتی مارک نقش روشنفکراندر حوزه تمدن ایرانی بود.بهباور او سهروردی نیز یکی از روشنفکرانتاریخ ایران است.اوبر این باور بود که باید تاریخ روشنفکریایران را دوباره بازنویسی کرد و این باراز زاویه‌ای دیگر.بهیاد آوریم که مارک نخستین مترجم سهروردیبه زبان لهستانی نیز بود.اوبا ترجمه درخشان عقل سرخ به زبان لهستانی،مرزهای نوینی در جغرافیای سهروردی‌شناسیگشود:لهستان.

گذشته ازایران، او به دیگر حوزه‌های جهان ایرانینیز علاقه داشت.اوکه پس از اقامت چند ماه در افغانستان بهنقش روحانی زیارتگاه در فکر ایرانیمی‌اندیشید، در سومین همایش انجمن جوامعفارسی زبان که در سال 2007درگرجستان برپا بود در این باره سخن گفت.عنوانسخنرانی او شیوه نمادین زیارت‌های کابل:درچهارراه اسلام و جادوگری بود.

او گذشته ازبرپایی سمینارهایی درباره ایران به تدریسعروض، تاریخ ادبیات، اسلام در ادبیات وتاریخ ایران و ترجمه فارسی از سال‌های2000تا2009اشتغالداشت.

او در سال‌هایتدریس در کراکوف در دوره فوق دکتریایرانشناسی ثبت نام کرد.اوکه جریان‌های نوین ادبی در ایران راپیوسته رصد کرد برای تز فوق دکتری خودموضوع پست مدرنیسم در ایران را برگزید.اینپایان‌نامه را با نگاهی به رمان ابوترابخسروی به نام رود راوی می‌نوشت.رمانیکه در سال 2006دردانشگاه آکسفورد نیز درباره آن سخنرانیکرده بود.

اسموژنسکیدر 12دسامبر2009برابربا 21آذر1388درگذشت.مرگشبر اثر ابتلا به آنفولانزا روی داد، هرچندکه دو سالی با سرطان خون دست به گریبانبود.

در روندایران‌شناسی لهستانی، اگر نه اروپایی،جریانی با زنده‌یاد دکتر مارک اسموژنسکیآغاز می‌گردد که به ارائه گونه‌ای نویناز ایران‌شناسی می‌انجامد، ایران‌شناسیکه تنها ایران‌شناس، به معنای سنتی آننیست، بر این سخن تاملی بایست.

ایران‌شناساناروپایی، در جهت شناساندن تمدن، فرهنگ وادبیات ایران، حتی سوگمندانه، به شهروندانایران زمین نیز سهم به سزایی دارند.ازآغاز مطالعات اوستاشناسی در هند تا روزگارما، این گروه، نسخه‌های خطی ما را شناسایی،تصحیح و منتشر کردند.بحث‌هایفلسفی ما را گسترش دادند.درمراکز آموزشی و پژوهشی ما به فعالیت وتحقیق پرداختند.اینگروه در جامعه خود نیز به آموزش و پژوهشپیرامون ما و فرهنگ ما پرداختند و گاه حتیبه زبانی دیگر، نه زبان ما و نه زبانخودشان، به نگارش درباره ایران و جانایران پرداختند.

تمام اینکوشش‌ها، اما جریانی یک سویه بوده و هست.جریانیکه البته براساس تعریف سنتی آن باید یکسویه بوده باشد.آنبزرگان همه ایران‌شناس بودند، آنان ایرانرا می‌شناختند.هریک اما از زاویه‌ای و حوزه‌ای خاص.

اما زنده‌یاددکتر مارک اسموژنسکی تنها این نبود.اوپلی بود و معبری دوسویه.اوتجسم دادوستد یا بده بستانی بود میان دوفرهنگ و دو ملت.دوملتی که در نگاه نخست هیچ مشابهتی ندارندو بیگانه‌اند.

اسموژنسکیهمچون چراغ بود.همچونفانوسی که پیرامون خویش را روشن می‌سازد.اوهمواره و هرجا که بود اطراف خویش را بهطعم نور و روشنان میهمان می‌کرد.درایران که بود، ایران‌شناس بود و نبود.ازبسیاری از ایرانیان و فارسی‌زبانان،ظرایف زبان را حتی نیک‌تر آموخته بود وژرف‌تر.ازاین مهم تر آن که بن‌مایه‌های جان و جهانایران و ایرانی را بسی ژرف‌تر از اهل زباننوشیده بود.

در ایران کهبود، ایرانیان را که مشتاق دانایی بودند،درک کرد و از لهستان و جان فرهنگ آن گفت‌وگوکرد و نوشت.ازایران می‌گفت و از لهستان نیز.توگویی لهستان‌شناسی بود که به فارسیمی‌نوشت.ترجمهمی‌کرد، جان ایرانیان را به جان لهستاننزدیک می‌ساخت و گاه حتی پیوند می‌زد.ازاین رو اسموژنسکی را باید ایران-لهستان‌شناسخواند.اوراهی را آغاز کرد که ایران‌شناسان جوانآن را پی گرفته‌اند.ایران‌شناساندیگری از لهستان و حتی دیگر کشورها.درتاریخ ایران‌شناسی بی‌شک نام اسموژنسکیخواهد ماند.ناماو در کنار نام دیگر بزرگان خواهد نشست ونشسته است.

طی دو دههدوستی نزدیک با مارک اسموژنسکی از اوبسیار آموخته‌ام.نهتنها از لهستان و فرهنگ لهستانی که با اوجان ایران را نیز در نگاهی متفاوت و آیینهدیگر، باز شناختم.اواز ما و فرهنگ ایران ما آشنازدایی کرد.توگویی، با او جان ایران را عریان در پیشچشم دیدم.دریکی از شبگردی‌هایی که با وی در تهرانداشتم بود که او برای نخست بار از نقش نقیضنمادها در فرهنگ ایرانی سخن گفت، از حضوردو فرهنگ ایرانی، از دو تاریخ ادبیات، ازباباطاهر و خیام.

حال که رفتهاست یادش با ماست.آنانکه مارک را از نزدیک می‌شناختند، بی‌شکبا من هم رای خواهند بود که:زودبود رفتن، یادش و نامش گرامی باد...

21/9/90

پشت صحنه هایی از "جدایی نادر از سیمین"

2012-01-24T14:49:00.000+01:00

چند پشت صحنه از فیلم "جدایی نادر از سیمین" به کارگردانی اصغر فرهادی که اخیراً برنده جایزه "کره ی طلایی" شد و کاندایدای جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی :

مستند «طرقه» اثر محمد حسن دامن زن / تلاشگرزنان هنرمند

2012-01-22T21:38:00.000+01:00

مستند "طرقه" روایتی است مصور و گویا از وضعیت زندگی و معاش بانوان هنرمند کورمانج زبان شمال خراسان. http://vimeo.com/34358706

مارک اسموژینسکی از نگاه دیگران (2) مَتئوش کووَگیشMateusz Kłagisz

2012-01-19T23:43:00.002+01:00

پـــــــــلیورسبز خط خطی

مَــــــتِئوشکِلاگیش

یادماست آن چهار شنبه گرم رنگارنگ پاییزی سال دوهزارویک را .یادم است که ما پانزده نفر بودیم.پانزدهدانشجو، شش پسر و نه دختر.جلواطاق نهصدوچهار در طبقه آخر ساختماندانشکده زبان ها و ادبیات خارجی دانشگاهکراکوف نشسته، منتظر استادمان بودیم.میگویم «استادمان»ولیلازم است اینجا توضیح بدهم که قبلاً آنشخص را ندیده بودیم.برایاولین بار اسمش را در برنامه کلاس دانشجویانسال نخست خواندیم:مارکاسموژینسکی.

دقیقاًیادم نیست در چه موردی با همدیگر صحبت میکردیم جلو آن اطاق؛ چند سال بعد در هماناطاق مارک اسموژینسکی و ما پنج نفر که ازهمان پانزده نفر مانده بودیم، کلاس ادبیاتکلاسیک با هم داشتیم.

مثلاین که یکی از دخترها از همه پرسید:„کسیتا حالا زبان فارسی خونده؟»

باکنجکاوی به یکدیگر نگاه کردیم ولی به زودیمعلوم شد کسی تا به حال آن زبان را نخواندهاست، گمان می کنم هیچ یک از ما نمی دانستفارسی چه زبانیست.اماسؤالش بین ما جو مخصوصی به وجود آورد کهتا آخرین روزهای دانشجو بودن من و شایدنیز همکلاسی هایم همراه ما بود، جو انی،هیجان، کنجکاوی و جستجویی بچگانه، آنعاطفه های تند خاصی که با گذر زمان به شکل نوعی علاقه نسبت به ایران تغییر کرد، آنعاطفه های تند خاصی که حتا امروز برای منسخت است آن را روشن و واضح ترسیم کنم.آنایام فارسی را پدیده عجیب و شگفت انگیزیمی دانستم، و راستش را بخواهید تا امروزاین طور فکر می کنم.

بعداز چند دقیقه دیدیم که یک مرد میان سال،نه قدبلند نه قدکوتاه، دارای سبیلی سفیدکه زیر دماغش قشنگ به نظر می‌رسید و پلیورسبز خط خطی به تن، از انتهای راهرو شلوغطبقه نهم سریع به ما نزدیک می شود.بامهربانی سلام علیک و در قفل شده ی اطاقنهصدوچهاررا باز کرد.همهما وارد کلاس کوچکی شدیم، نشستیم پشتمیزهای کهنه ای که امروز دیگر در آن کلاساز آنها خبری نیست، و منتظر شدیم، منتظردرس اول زبان فارسی.چهقدر تعجب کردیم وقتی که استادمان شروعکرد به فارسی حرف زدن.آنروز در چهاردیواری نهصدوچهار زبان دیگریبه جز فارسی شیرین شنیده نمی شد.

یادممی آید که ضمن درس اول ضمیرهای شخصی و فعل«بودن»وکلماتی را مثل «پنجره،میز، صندلی، دانشجو، معلم»یادگرفتیم:

ازهمدیگر با لبخند می پرسیدیم:« مندانشجو هستم ، شما کی هستید؟»

وشاید بیشتر یاد می گرفتیم ولی متأسفانهدرسمان خیلی زود به پایان رسید.ازآن به بعد، استادمان و ما هر چهارشنبهساعت دوازده و سی دقیقه در اطاق نهصدوچهارهمدیگررا می دیدیم.مارکاسوژینسکی دیگر آن لباس را به تن نداشتولی در خاطرات من همیشه تصویر آن مرددارای پلیور سبز خط خطی وجود دارد.

پائیز2011/1390

جایزه "کره طلایی" به "جدایی نادر از سیمین" تعلق گرفت/ ویدئو

2012-01-17T16:56:00.001+01:00

فیلم "جدایی نادر از سیمین" ساخته ی اصغر فرهادی برنده جایزه "کره ی طلایی" شد. اصغر فرهادی در سخنرانی کوتاه بعد از دریافت جایزه اش گفت : " ... من معتقدم اونا ( مردم ایران) آدم هایی هستند که براستی عاشق صلحند."

"داخل کشو" ترجمه ی داستانی از مروژک

2012-01-14T21:26:00.001+01:00

داستان W Szufladize از مجموعه داستان "فیل" را خانم کاتاژينا شَلبُت Katarzyna Szalbot و خانم مونیکا ویسُتسکاMonika Wysocka دانشجویان ایران شناسی، سال اول مقطع فوق لیسانس، از لهستانی به فارسی ترجمه کرده اند که پس از ویرایش به شکل زیر در آمده است و آن را می خوانید.

و اما در خواست دریچه از خوانندگانی است که هر دو زبان فارسی و لهستانی را میدانند. خواهش ما این است که هرگونه انتقاد، اصلاحیه یا پیشنهاد دارید برای ما ارسال کنید تا در هرچه روان تر و درست تر شدن ترجمه شریک باشید. سپاس ما را پیش از فرستادن نظرها و انتقاداتتان، بپذیرید. برای آسان تر شدن مقایسه ی دو متن، متن لهستانی این داستان را در زیر ترجمه فارسی می بینید.

سووَوُمیر مرُوژِک Sławomir Mrożek کاریکاتوریست، روزنامه نگار، نمایشنامه نویس و نویسنده مطرح لهستان در سال 1930 در اطراف کراکف به دنیا آمد. به کشورهای فرانسه و مکزیک مهاجرت کرد. در سال 1996 به لهستان بازگشت و دوباره در سال 2008 به فرانسه برگشت. از منتقدان نظام کمونیستی در لهستان بود. داستان کوتاه "داخل کشو" از مجموعه داستان "فیل" است که در سال 1957 توسط او نوشته شده است.

"داخل کشو"

امروزصبح وقتی که کشوی وسطی میزم را کشیدم تاعینکم را پیدا کنم، ناگهان متوجه شدم کهدر کشو، آدم‌های کوچکی زندگی می کنند.بین قاب عینک و پاکتعکس‌ها، دختر و پسر کوچک اما دوست‌داشتنیو جوانی ایستاده بودند.پسری به اندازه نصف کفدست، خنده رو و چشم روشن و دختری به اندازه ی انگشت دومیِ دست من ،خوش اندام، طلامانندکه موهای دم اسبیش رشته‌های درخشان روبه خاطر می‌آورد و پشتش را نوازش می داد.داشتند به هم دیگر نگاهمی‌کردند و وقتی که کشو راباز کردم، با خجالت و دستپاچگی، همزمانبه طرف من برگشتند منتها برای دیدن منمجبور شدند به بالا نگاه کنند.درمقابل آن‌ها مثلخدا بزرگ بودم و سنگین!لبخند زدم و لبخندمن،فکر می‌کنم برای آن‌ها مثل تغییر هوادر آسمان بود.به هر حال نشانه ای ازترس در آن‌ها نبود.

دستیکدیگر را گرفتند و چند سانتی‌متر بهقفسه سینه‌ام نزدیک‌تر شدند.یک ژاکت پشمی سرمه ایبه تن داشتم و با سینه‌ام کشو را نگهداشته بودم.مجله ی هفتگی عکس داریکه کف کشو با آن پوشانده شده بود، زیرپاهاشان شِر و شِر می کرد.خم شدم اما احساس کردمهر حرکت من می‌تواند برای آن‌ها زلزلهباشد.چشم‌هایشان آنقدرکوچک بود که دو دانه سیاه را می مانست وهیچ چیز نمی‌توانستم از آن‌ها بفهمم.به راحتی برای من توضیحدادند که مشکلی دارند.مادر دخترک راضی بهازدواج آن‌ها نبود.از نگاهشان معلوم بوداز من تقاضای کمک می کنند.

صبحانهخورده بودم و حسابی سرحال بودم.در کشوی میز من، دنیاهاییبا احساسات و مشکلات متفاوت پنهان شدهبودند.به طور اتّفاق اول دخترو پسر را دیدم .بعداً معلوم شد کهفامیل‌های دور و نزدیکی دارند که درخانه‌های کوچکی در همین کشو، زندگی میکنند.حتی یک خیابان کوچکآنجا هست و شاید هم چیزهای دیگر!

باشگفتی دریافتم که کشوی من همیشه پر ازدلتنگی ها، عشق‌ها و بی میلی ها بوده است.
آن‌هاسرشان به خودشان گرم بوده ، اما ناگهانرابطه‌ای بین زندگی‌ آنها و دست‌ها،صدا و خود منِ برقرار شد که باعث احساسیدلپذیر و در عین حال عجیب و ناشناخته درمن شد؛ چون که ناغافل قدرت بی نهایتی شدمکه گره خورد با آن‌ها – نمی‌دانم ازکجا؟ -که می‌توانست بر روندزندگیشان تأثیر زیادی داشته باشد.

آنقدرکوچک بودند که درواقع برای من «هیچچیز»بودند ؛ من اما می‌توانستمبرای آن‌ها همه چیز باشم.

دوبارهبگویم، حسابی سرحال بودم و در همان لحظهبه خواهششان پرداختم .قول دادم با مادر دخترموطلایی صحبت کنم.پیشاپیش از این فکر کهچه الگوی بزرگی می‌توانم برای آن‌هاباشم، خوشحال بودم.

وقتیبهتر به داخل کشو نگاه کردم؛ در آنجا افقرا دیدم، در آن جعبه ی کوچک چوبی، حتی فکرشرا هم نمی کردم.

مهربانو خوشرو بودم.روزی با هوای خوششهریوری در پیش بود. باآن‌ها شوخی می کردم.می خندیدم، حتی به طرفآینه رفتم تا چشمهای بزرگ و غیر اخلاقیسبز-خاکستریمرا ببینم که در مقایسه با چشمهای شیک وظریف و ارزن مانندشان چقدر درشت بود

سرانجاممؤدبانه به آن‌ها فهماندم که باید بروم.رفتم.

درتریا با کسی ملاقات کردم که اعتقاد داشت نباید به من دل خوش کرد.

همانوقت آسمان تیره شد و باران گرفت.وقتی که داشتم به خانهبرمی گشتم، دیگر باران نمی بارید ولی درخیابان به خاطر بد سنگفرش شدنشان، آبباران در گودال ها جمع شده بود.با رد شدن کامیونی،گِل‌ِ رقیقی همه جا پخش شد.به طرف دیوار عقب نشینیکردم ولی فایده ای نداشت چون دیگر شلوارروشن جدیدم، که خیلی دوستش داشتم به گندکشیده شده بود.

درخانه برای پیدا کردن ماهوت پاک کن کشو راباز کردم.آنجا آشنای جوانمایستاده بود و به من اشاره کرد و بالبخند ظریفش توضیح داد که حالامناسب‌ترین وقت برای کمک کردن به آنهاستو ....

بابی حوصلگی تمام و با یک حرکت پشت دست،همهآن‌ها را جارو کردم.

"W szufladzie"

Dzisiajrano,kiedy wysunąłem środkowa szufladę biurka,żeby znależćokulary-zobaczyłem, że żyją w niej mali ludzie. Między futerałemna okulary a koperta ze zdjęciami stała nieduża,ale miła i młodapara. On-wielkości połowy mojej dłoni,uśmiechnięty,o jasnychoczach,ona- jak mój polec serdeczny, zgrabna i złota. Włosy spiętena karku, przypominające błyszczący wiórek, muskały jej plecy.Wpatrywali się w siebie, a kiedy otworzyłem szufladę-spłoszonym,jednoczesnym ruchem obrócili głowy w moja stronę, przy czymmusieli patrzeć od razu do góry. Byłem wobec nich wielki jak Bóg iciężki. Uśmiechnąłem się, a mój uśmiech musiał musiał być dlanich tym,czym zmiana pogody na niebie. Zresztą nie okazywali trwogi.Wziąwszy się za ręce, zbliżyli się o kilka centymetrów do mojejklatki piersiowej, odzianej w granatowy wełniany sweter, o którawspierała się wysunięta szuflada. Pod ich stopami szeleściłtygodnik ilustrowany,którym wysłane jest jej dno. Nachyliłem się,czując ,że każde moje poruszenie może być dla nich trzęsieniemziemi. Nie mogłem spostrzec wyrazu ich oczu, bo były zbyt małe:jak ciemne ziarenka. Wyjaśnili mi swobodnie ,że maja kłopoty. Jejmatka nie chce się zgodzić na małżeństwo. Wyglądało to naprośbę o pomoc.

Byłem po sniadaniu ,w doskonałym humorze. Wmojej szufladzie kryły sie swiaty ,uczucia , problemy. Bo to byłprzypadek, że ujrzałem najpierw ich dwoje. Okazało się ,że majarodziny bliższe i dalsze, ze mieszkaja w maleńkich domkach, równieżmieszczacych sie w mojej szufladzie, że jest tam nawet małauliczka, a moze cos wiecej. W każdym razie szuflada moja zawsze byłapełna tęsknot ,miłosci i niecheci ,co odkryłem ze zdumieniem.Mieli swoje sprawy, a nagle znaleziona relacja miedzy ich życiem amoimi rękami, moim głosem ,mna - sprawiła mi dziwna i nie znanadotad przyjemnosć. Bo stałem się niespodziewanie nieograniczonasiła , która ni stad, ni zowad zahaczywszy o bieg ich przeżyć,mogła na nie wpływać. Byli tak mali,że w gruncie rzeczy byli dlamnie niczym; ja mogłem być dla nich wszystkim.

Powtarzam zebyłem w swietnym humorze i zaraz zajałem się ich prosbami.Obiecałem pomówic z matka maleńkiej złotowłosej. Z górycieszyłem się myslš , jak wielkim autorytetem bede dla niej.Wpatrzywszy sie lepiej w szufladę, zobaczyłem tam też horyzont,którego istnienia w tym małym pudle nawet nie podejrzewałem. Byłemłaskawy i przyjacielski. Sierpniowy dzien zapowiadał sie pogodnie.Żartowałem z nimi, smiałem się, a nawet podszedłem so lustra,zeby zobaczyć moje oczy-szarozielone, nieprzyzwoite i wielkie wporównaniu z elegancjš ich drobnych, ziarenkowych oczu. Wreszcie,delikatnie dawszy im do zrozumienia, ze musze wyjsć-udałem się domiasta.

W kawiarni widziałem sie z kims, kto sadził, że trzebasię łudzić w stosunku do mnie. Akurat zachmurzyło się i spadłdeszcz. Potem, kiedy wracałem do domu, już nie padało, ale na zlebrukowanej ulicy zostały kałuże. Przejeżdżajaca ciężarówkarozpryskiwała rzadkie błoto. Odszedłem pod mur, ale bezskutecznie,bo moje nowe, jasne spodnie, na których bardzo mi zależało , i takzostały pochalapane.

W domu otworzyłem szufladę szukajacszczotki. Stał tam mój znajomy młody człowiek i dawał mi znaki.Usmiechajac się niesmiało, tłumaczył, że własnie teraz jestsposobna pora, abym im pomógł, że...

Zmiotłem im wszytsmichjednym niecierpliwym ruchem ręki.

مارک اسموژینسکی از نگاه دیگران (1) سارا رحمانی

2012-01-10T21:00:00.001+01:00

به دنبال فراخوان "دریچه" برای ارسال خاطرات، مقالات، یادنامه و ... مربوط به دکتر مارک اسموژینسکی و دریافت چندین پاسخ، در زیر یکی از این فرستاده ها را از دوست نادیده، خانم سارا رحمانی می خوانید. نوشته ی دیگری از ایشان به زبان آلمانی دریافت کرده ایم که به زودی انتشار خواهد یافت. با سپاس فراوان از خانم سارا رحمانی عزیز.

گرامیداشتیاد مارِکاسموژینسکی

بهبهانهیدومین سال درگذشت ایرانشناس فقید لهستانی:مارِک اسموژینسکی

بیشاز یک دهه از آشناییامبا او میگذرد.آشناییایکه شوربختانه هرگز رنگ واقعیت به خودنگرفت و در حصار دنیای مجازیو تنها یکجانبهبه حیات خود ادامه داد و خواهد داد، چراکه او دیگر در میان ما نیست و زین پس نیزهرچه از او بشنویم و بخوانیم محدود بهیادها و خاطرات «دیگران»میشودو بس.و این دیگران هرچهبگویند و بنویسند باز «تو»ی واقعی را زندهنمیکنند،تویی که از کنار هیچکسگذر نکردی بیآنکهیادی جاوید در خاطر او باقی نگذاری و توبزرگی بودی بس فروتن که هرگز قَدرت راندانستند و نخواهند دانست.هم آنهاییکه با تو بودند و تو را بیشتراز چون منی میشناختند،بر این نکته صحه میگذارندو با من همرایند.

دوسال از مرگ عزیزی میگذردکه هنوز میبایستسالهامیزیستو درخت دانشش بیشترو بیشتربه بار مینشست.عزیزی که جوان رفتو بیش از این دنیای خاکی را تاب نیاورد.دو سالی که به سرعتبرق و باد گذشت و سالهایبیشمارینیز در پی خواهد داشت، اما «او»،آن بزرگمرد ِ فرهیخته، «مارِک اسموژینسکی» ازآن دست انسانهایینبود که آدم به راحتی فراموششان کند.حتی برای من که ایشانرا دورادور و به عبارتی به صورت مجازیمیشناختم.اما سلوک و رفتار هرفرد، خواه با او دمخور باشیم و خواهآشناییایانتزاعی باشد، چنان تأثیر ژرفی در دیگرافراد میگذاردکه تعیین کنندهیادامهیدوستی، آشنایی یا علاقه بدو و آثار احتمالیوی خواهد بود.مارِک اسموژینسکی،ایرانشناسفقید لهستانی که با ایران زیست و در ژرفایاین دریای ناپیدا جان به جانآفرینتسلیم کرد، از معدود انسانهاییاست که مصداق این سخنان بود و هست.نگاه گیرا و نافذشو بیش از همه اخگر سوزانی که او در جانمخاطب خود میانداخت،با سخن گفتن بی نقصش (کهگویا جز پارسی سره، چندین و چند زبان دیگررا نیز به خوبی میدانست)،با آزرم و شرمی ذاتی، و با دانش بیبدیلش،چنان بیننده و شنوندهاشرا به خود مجذوب و در خود ذوب میکردکه بیطُرفهبازگشتن از این سیر و سلوک درونی محالمینمود.

پاژنام(لقب)«ایرانشناس»نه شایستهیهر پژوهشگر زبان و فرهنگ ایران است و اینرا ایرانپژوهاننیک میدانند.ایران در گسترهیفرهنگی، زبانی، قومی و ...بس گسترده و فراخترز آن است که کسی به درجهیاستادی در همهیزمینههاو رشتههایمرتبط بدان برسد، با این حال در طول تاریخچند نفری بودهاندکه شایان دریافت چنین نامیاند،و از دید من که استادان ایرانشناسیزیادی را دیده و میشناسم،مارِک اسموژینسکی در زمرهیاین افراد -یعنی ایرانشناسبه معنای واقعی واژه-بود و خواهد ماند.همیشه در شگفتم کهچگونه برخی انسانهایخاکی و افتاده مانند آقای اسموژینسکی -با همهیدانش و بزرگیشان- هرگز چنان کهشایستهاندنامور نمیشوند،لیک فرومایگانی نابخرد که همهیتلاششان را برای تخریب دشمن فرضی خود -خواه یک ملت یا فرهنگآن-میکنند،در چشم برخی افراد کمتراز چشمبرهمزدنیمشهور، عزیز و دانشمند میشوندکه نمونهیبارز چنین افرادی را بسیاری بهتر از بندهیحقیر میشناسند(د.ن.م.).

باری،گرچه بهندرتفرصتی برای شناخت انسانهایبزرگ به سراغ افراد میآید،اما خنک آنکهچنین فرصتی بدو دست دهد و بزرگان زمانهیخویش را بشناسد، چه رودررو و چه دورادور.بزرگانی چون مارِکاسموژینسکی.

درپایان برای خانوادهیمحترم آقای اسموژینسکی، دوستان و آشنایانایشان و شاگردانشان که بیش از محروم شدناز استادی دانشمند، انسانی فرهیخته،گرامی و والامقام را ازدست دادند، آرزویبردباری و استواری دارم.روانش شاد و یادشگرامی.

بااحترام

سارارحمانی

21آذر 1390

موج زند موج، چو دریا دلم

2012-01-08T00:49:00.001+01:00

شد ز غمت خانه سودا دلم		در طلبت رفت به هر جا دلم
در طلب زهره رخ ماه رو		می نگرد جانب بالا دلم
فرش غمش گشتم و آخر ز بخت		رفت بر این سقف مصفا دلم
آه که امروز دلم را چه شد		دوش چه گفته است کسی با دلم
از طلب گوهر دریای عشق		موج زند موج چو دریا دلم
روز شد و چادر شب می درد		در پی آن عیش و تماشا دلم
از دل تو در دل من نکته‌هاست		وه چه ره است از دل تو تا دلم
گر نکنی بر دل من رحمتی		وای دلم وای دلم وا دلم
ای تبریز از هوس شمس دین		چند رود سوی ثریا دلم

آمار دریچه تا آخرین روز 2011

2011-12-31T22:03:00.004+01:00

با تبریک دوباره ی سال نو و آرزوی صلح، شادی و سلامتی برای خوانندگان، دریچه آمار کوتاهی را از ابتدای به دنیا آمدنش، ارائه می نماید.

این بلاگ در اکتبر 2010 به دنیای مجازی پا گذاشت با اولین پست به نام "نوبرانه"

تا این تاریخ 31/12/2011 ، چند ساعتی مانده به ورود به سال جدید، مجموعاً 9378 بار باز شده است.

پنج مطلبی که بیشترین بازدید کننده را داشته است عبارتند از:

1. بارون بارونه         484 بازدید کننده
2. بهمن پناهی خوشنویس، نوازنده تار و سه تار و...                              270      "
3. دلتنگم و دیدار تو درمان من است                                             185       "
4. به یاد شهرام شیدایی، در اولین سال "رفتن" َش                                168       "
5. 21 آذر، دو سال است که مارک اسموژینسکی در میان ما نیست            163       "

کشورهایی که بیشترین آمار مراجعه به این بلاگ را داشته اند به ترتیب عبارتند از:

1. لهستان
2 . ایران
3. ایالات متحده امریکا
4. آلمان
5. بریتانیا
6.کانادا
7. روسیه
8. فرانسه
9. هلند
10. سوئد
بقیه کشورها عبارتند از: افغانستان، ترکیه، گرجستان، استرالیا، ژاپن، اکراین، نروژ و ...

لازم است یادآوری شود که مدتیست این بلاگ در ایران مسدود و به این دلیل آمار مراجعه کنندگان ایرانی از آن تاریخ به طور قابل ملاحظه ای کم شده است. یادآوری دیگر: برخی از بازدید کنندگان ایرانی برای باز کردن این بلاگ از سرورهای کشورهای مختلف استفاده می کنند.

پایدار و سربلند!

نمی خریم! !Nie kupujemy

2011-12-28T22:46:00.000+01:00

Nie kupujemy!

Z najlepszymi życzeniami dla czytelników w nowym roku anno domini, Dariche ma nowepostanowienie na 2012 rok: ustanowienie jednego dnia tygodnia jako:

„dnia niekupowania”.

Ekipa Dariche wpadła na pomysł byście w środy, na tyle, naile to możliwe, nie kupowali. Dlaczego? Powodów są tysiące! (lub trochę mniej;)). Ekipa Dariche, wybierając się w środy do pracy, będzie wkładać do torbyjedną lub dwie kanapki, by nie musiała kupować posiłków; bilety zakupiwcześniej; nie będzie kupować ubrań, torebek, butów ani czapek i tak dalej….

Jednym słowem, postaramy się w środy, na ile to tylkomożliwe, nie wyciągać naszych portfeli.

Niekupowanie: nicnie kosztuje, a z pewnością przyniesie korzyści.

Jeśli chcecie przyłączyć się do ekipy Dariche, dajciesygnał.

Powodzenia!

با بهترین آرزوها برای خوانندگان در سال جدید میلادی، دریچه تصمیم جدیدی برای سال 2012 دارد: انتخاب یک روز در هفته به عنوان " روز خرید نکردن".

دریچه در این فکر است که روزهای چهارشنبه را تا آنجا که می تواند خرید نکند. چرا؟ به هزار و یک دلیل! (با کمی اغراق). روز های چهارشنبه، دریچه یک یا دو عدد ساندویچ یا به عبارت خودمان "نون دپیچ" (چیزی مانند پنیر یا تخم مرغ یا کالباس و غیره پیچیده شده در نان) در کیفش می گذارد و سر کار می رود که مجبور نباشد آنجا چیزی بخرد و بخورد، بلیت هایش را از قبل تهیه می کند، لباس و کیف و کفش و کلاه نمی خرد و ... خلاصه کلام روزهای چهارشنبه سعی می کند کیف پولش را تا حد امکان اصلا درنیاورد.
خرید نکردن: امتحانش ضرر که ندارد هیچ، حتماً منفعتکی خواهد داشت.

اگر شما هم می خواهید همراه دریچه باشید، با یک میل یا یک نظر کوتاه ما را خبر کنید.

موفق باشیم!

سال نو می آید.

2011-12-27T21:14:00.001+01:00

شادی شما یکی از آرزوهای ماست. سال نو میلادی پر از صلح پر از شادی!

میلاد مسیح و سال نو مبارک!

2011-12-24T01:37:00.001+01:00

میلاد حضرت مسیح (ع) بر همه دوستداران صلح و حقیقت مبارک و سال نو میلادی، پربار و پربرکت!

شب یلدا خوش!

2011-12-21T16:27:00.004+01:00

شب یلدایتان خوش! خورشید فردای یلدایتان درخشان! روزهای پس از یلدایتان پرنور!

Koncert dwóch światów مولانا خوانی در " آندره هوف" به بهانه ی دومین سالگذشت "رفتن" مارک اسموژینسکی

2011-12-15T23:50:00.000+01:00

منبع گزارش: http://www.andrychow.pl/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=5806

Coś w przestrzeni rzeczywistości nie pozwala obojętnie przejść do normalnego życia po wysłuchaniu słów, wypowiedzianych podczas dzisiejszego Salonu Poezji. Ich melodia, rytm, brzmienie ... deja vu ... niepewna pewność, że kiedyś już nasze uszy słyszały ten koncert. Muzyka tych słów, pełna porządku, spokoju, zrozumienia. Bez śladu megalomanii, w okowach pokory, a jednocześnie - wolna. Jak sokół siedzący na ramieniu Sułtana, który poderwał się do lotu, szybuje w przestworzach i wraca, by usłyszeć głos swego Pana. Jakże inna ta melodia od naszej, trwożnej, wystraszonej, klęczącej, skamlącej ze strachem nuty, przepisane przez nieznanego suflera. Ileż w niej zrozumienia, przemyślenia, nowych, prostych, zrozumiałych porównań i dźwięków. Dzisiaj w Miejskim Domu Kultury mieliśmy niewątpliwą przyjemność wysłuchać myśli Jalaloddina Rumiego, wybitnego perskiego poety, mistyka i mistrza duchowego z XIII wieku. Dla współczesnych mu był autorytetem najwyższej rangi. Jego dzieła dotarły do naszych uszu dzięki Markowi Smurzyńskiemu, który zachował ich ponadczasowy rytm wplatając w nie swoją duszę. To był koncert dwóch światów, grających identyczną melodię. Nie zaśpiewamy jej Wam, ale możemy pokazać miejsce, gdzie brzmiała i muzyków, którzy ją zagrali ...

کنسرت دو دنیا که ملودیی یکسان می نوازند

مولانا خوانی به مناسبت دومین سالگشت رفتن مارک اسموژينسکی این بار در آندره هوف در چندین کیلومتری کراکف لهستان.

بزرگداشت چسواو میوُش و مارک اسموژینسکی در تهران

2011-12-15T23:30:00.000+01:00

در "شهر کتاب" خیابان بخارست تهران، روز سه شنبه 22 آذر ماه برابر با 12 سپتامبر 2011، با یک تیر دو نشان زده شده است. بزرگداشت صدمین سال تولد چِسواو میوُش/ czesław miłosz شاعر لهستانی، و دومین سال تولد زنده یاد مارک اسموژینسکی ایران شناس و مترجم لهستانی در جهانی دیگر.

گزارشی که در پی می آید از بلاگ اتوبوس عیناً کپی-چسبان شده. از آقای محمدخانی، آقای علیرضا دولتشاهی و آقای آیدین فرنگی و دیگر دست اندر کاران این حرکت فرهنگی می خواهیم سپاس و قدردانی ما را بپذیرند و با سپاس بی اندازه از خانم رها دلدار.

گزارش دیگری از این نشست را می توانید در http://www.bookcity.org/news-1468.aspx و http://khabarfarsi.com/ext/1686015 بخوانید.

مارک اسموژینسکی در نشست یک‏صدمین سال تولد چسلاو میوُش شاعر لهستانی

گزارش تصویری از نشست یک‏صدمین سال تولد چسلاو میوُش شاعر لهستانی در مرکز فرهنگی شهر کتاب.

در این نشست(سه‌شنبه۲۲ آذرماه) علی ‏اصغر محمدخانی معاون فرهنگی شهر کتاب و علیرضا دولتشاهی سخنران برنامه در ابتدای سخنان‏شان در دومین سالگذشت مارک اسموژینسکی، ایران‏شناس و مترجم فقید لهستانی، از او یاد کردند و در پایان برنامه نیز نماهنگی ساخته‏ ی علیرضا دولتشاهی به نمایش درآمد. در این نماهنگ تصاویری از مارک اسموژینسکی همراه با ترجمه‏ ی یکی از اشعار مولانا با صدای او پخش شد.

یولیوش گویو، سفیر لهستان در تهران

علیرضا دولتشاهی و سفیر لهستان

21 آذر، دو سال است که مارک اسموژینسکی در میان ما نیست WEZWANIE

2011-12-11T23:26:00.001+01:00

Jutro, 12 grudnia mijają dokładnie 2 lata od odejścia dr Marka Smurzyńskiego. Dariche, by zachować o nim pamięć zaprasza wszystkich przyjaciół, rodzinę, studentów, współpracowników, znajomych i wszystkich, którzy pośrednio lub bezpośrednio znali Marka, do dzielenia się wspomnieniami, usłyszanymi słowami, utworami literackimi, czy wszelkimi notatkami, które w jakimś stopniu dotyczą Marka Smurzyńskiego.

Jeżeli ilość nadesłanych materiałów będzie wystarczająca, być może uda sie ten zbiór opublikować. Notatki można przesyłać w języku perskim, polskim lub angielskim. Nie ma ograniczeń co do długości formy czy terminu nadsyłania. Można się podpisać, można wysyłać anonimowo.

Dla zmarłych nie możemy zrobić zbyt wiele, ale wspominając ich możemy zachować o nich pamięć.

فردا 12 دسامبر برابر با 21 آذر، دو سال تمام است که مارک اسموژینسکی در میان ما نیست. دریچه از همه اعضای خانواده، دوستان، دانشجویان، همکاران، همکلاسان، آشنایان و همه کسانی که مستقیم یا غیر مستقیم او را می شناخته اند، دعوت می کند هر آنچه که به زنده نگه داشتن یاد او کمک می کند اعم از خاطره، قطعه ادبی، یا هر نوع نوشته ای که به نوعی به او مربوط باشد، برای ما بفرستند. در صورت کافی بودن تعداد آن ها شاید بتوان در یک مجموعه آن ها را به چاپ رساند.

این نوشته می تواند به سه زبان فارسی، لهستانی یا انگلیسی باشد. در کوتاه و بلندی و موضوع آن محدودیتی وجود ندارد همچنین در زمان ارسال آن. نوشته می تواند با اسم یا بدون اسم نویسنده باشد.

کار زیادی برای آن کس که رفته است نمی توانیم انجام دهیم؛ ولی می توانیم با یاد کردن از او قدمی در ماندگاریش برداریم.

دریچه منتظر نوشته های صادقانه شماست.

غورباقه ی نقره ای، سیمین - نادر و ترمه

2011-12-08T22:01:00.001+01:00

محمود کلاری / Mahmud Kalari

جایزه ی غورباقه ی نقره ای لهستان نصیب آقای محمود کلاری برای فیلمبرداری فیلم "جدایی نادر از سیمین" به کارگردانی اصغر فرهادی شد. آقای کلاری در مراسم اهدای جوایز گفته است این زیباترین غورباقه ایست که تا به حال دیده. جایزه ی اول - غورباقه ی طلا - را یولندا دیلفسکا به خاطر "در تاریکی" دریافت کرد.
دریچه : درواقع بهتر بود اسم فیلم را جدایی سیمین از نادر می گذاشتند چراکه این سیمین بود که می خواست از نادر جدا شود!

Jolanta Dylewska / یولندا دیلفسکا

Irańskie" Rozstanie" na Camerimage 2011"

W dniach 26.11 - 4.12. 2011 odbył się w Bydgoszczy XIX międzynarodowy festiwal operatorów filmowych CAMERIMAGE. Co roku gości on wybitnych przedstawicieli branży filmowej z całego świata. Co roku skupia on także rzesze miłośników kina. W tym roku gościem był międzynarodowej sławy irański autor zdjęć, operator filmowy, fotograf i dyrektor artystyczny Mahmoud Kalari, znany ze współpracy m. in. z takimi reżyserami jak Abbas Kiarostami czy Mohsen Makhmalbaf.

W konkursie głównym o nagrodę Złotej Żaby prezentowany był film "Rozstanie" (Jodaie Nader az Simin) Asghara Farhadiego do zdjęć Mahmouda Kalari.

Film zdobył druga nagrodę (Srebrną Żabę). Mimo, iż co roku festiwal gości twórców z Iranu, jak powiedział sam Kalari, "jest to pierwsza żaba z Camerimage, która pojedzie do Iranu".

Pierwsza nagroda przypadła Jolancie Dylewskiej za produkcję "W ciemności".

صحنه ای از فیلم جدایی نادر از سیمین

مولانا خوانی به بهانه ی دومین سالگذشت مترجم : مارک اسموژینسکی

2011-12-06T16:21:00.001+01:00

دکلمه شعرهای مولانا جلال الدین در "اندره هوفِ" لهستان به بهانه ی دومین سالگذشت رفتن مارک اسموژینسکی. خوانشِ کتاب "در گذر کلمات" ، 32 غزل از مولانا، بازگردان شده توسط زنده یاد دکتر مارک اسموژینسکی. یکشنبه 11/12/2011 ساعت 11:30 "سالن شعر کراکفسکی" اندره هوف

من خود به چشم خویشتن دیدم که جانم می رود/ در سوگ مارک اسموژینسکی

2011-12-04T00:20:00.001+01:00

به 21 آذر ماه برابر با 12 دسامبر، روزی که ساربان مرگ، مارک اسموژینسکی نازنین را با کاروان خود برد، نزدیک می شویم. 12 دسامبر 2009 روزی سرد و پربرف همانطور که او دوست می داشت. یادش گرامی و نامش بلند!

بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران
کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران

ای ساربان آهسته ران کارام جانم میرود
وان دل که با خود داشتم با دلستانم می رود

محمل بدار ای ساربان تندی مکن با کاروان
کز عشق آن سرو روان گویی روانم می رود

او می رود دامن کشان من زهر تنهایی چشان
دیگر مپرس از من نشان کز دل نشانم می رو د

من مانده ام مهجور از او بیچاره و رنجور از او
گویی که نیشی دور از او در استخوانم می رود

در رفتن جان از بدن گویند هر نوعی سخن
من خود به چشم خویش دیدم که جانم می رود

دو سال از رفتن شهرام شیدایی گذشت

2011-11-22T19:43:00.001+01:00

چه غم انگیز است این ماه آذر! اول شهرام و بعد مارک

دوسال می گذرد که شهرام شیدایی هست و نیست. یادش هست و خاطراتش؛ جسم نحیفش نیست و همه نگرانی هایش. شهرام عزیز خوش رفتی ! گوارای وجودت ! اینجا خبری نیست جز سردی و سستی و نامردمی و... شاد باش و خرم.

و اما روحی عزیز! جز اشکی که می چکد هیچ ندارم که بگویم به تو. تو می دانی چه می گویم.

دریچه برای خانواده، دوستان و دوستداران شهرام شیدایی آرزوی شادی و زنده گی می کند

باید امشب بروم! سهراب سپهری

2011-11-16T22:17:00.001+01:00

باید امشب بروم! باید امشب چمدانی را که به اندازه پیراهن تنهایی من جا دارد بردارم!

قطعه ی گمشده

2011-11-07T21:50:00.000+01:00

.قطعه ی زیبای زیر را از دوست محترمی دریافت کرده ایم که عیناً در برابر دید شما می گذاریم

دوست محترم، م.ش سپاس ما را بپذیرید!

هيچآدمي را نمي توانيافت كه قطعه خودرا جستجو نكند

فقطنوع قطعه هاستكه فرق مي كند،يكي به دنبال دوستياست

ديگريدر پي عشق؛ يكيمراد مي جويد ويكي مريد

يكيهمراه مي خواهدو ديگري شريك زندگي،يكي هم قطعه اياسباب بازي

به هرحال آدم هرگز بدونقطعه خود يا دستكم بدون آرزوييافتن آن نمي تواندزندگي كند

گسترهاين آرزو به اندازةزندگي آدم استو آرزوهاي آدمهرگز نابود نميشوند

بلكهتغيير موضوع ميدهند. حتي آن كهنمي خواهد آرزوييداشته باشد

آن كهآرزويش را از كفداده است

آنكهايمان خود را بهآرزويش از دستداده است

تماميتلاشش باز برايگريز از تنهايياست

عشق، رفاقت،شهرت طلبي ... همهبه خاطر هراس ازتنها ماندن است

وشايدقوي ترين جذابيتوصال در همين باشد

كه آدميدر هنگام وصالهرگز گمان نميبرد كه روزي تنهاخواهد ماند

تو گاهيخيال مي كني گمشدهخود را باز يافتهاي

امابسيار زود درمييابي كه اين بازيافتهات قدري بزرگتراز بخش گمشده توست

يا قدريكوچكتر

گاهياو را مي يابي ومدت كوتاهي درخوشبختي رسیدنبه او به سر مي بريو

اماگاه او رشد مي كندو از خلاء تو ياحتي خود تو بزرگترمي شود و ديگر دردرونت نمي گنجد

آن گاهاو بدل به قطعهگم شده يك نفر ديگرمي شود و

تو رابراي جستن دايرهخود ترك مي كند

گاهنيز تو بزرگ ميشوي و

او كوچكباقي مي ماند وروزي ناگهان درمييابي كه (او) قطعهگم شده ي تو نبود

گاهيهم (او) را مي يابيو اين بار از ترسآنكه مبادا ازدست تو ليز بخوردو برود

سفتنگهش مي داري ،دو دستي به او ميچسبي و

ناگهانگمشده تو زير باراين فشار خرد وله مي شود

و سرانجامنيز از دست مي دهياش

احمقانهاست اما تو از ترستنها ماندن

تنهامي ماني

گاهته دلت حتي مي ترسيكه قطعه گم شدهات را پيدا كني

كه مبادادوباره گمش كني

همیشهآن كس كه بيشتردوست دارد، ضعيفتر است و بيشتررنج مي برد

و همينضعف است كه احساسبي ثباتي به آدممي بخشد

زيراآدمتماميت خود رامنوط به چيزي ميكند كه ثباتي ندارد

ما هموارهخود را قطعه هاييگم شده حس مي كنيم.ما همواره در انتظارنشسته ايم؛

درانتظاركسي كه از راه برسدو ما را با خود ببرد،كه بيايد و ما راكامل كند

بدوناو ما همواره خودرا گمشده و تنهاو ناقص حس مي كنيم

برخياز ما شايد برايهميشه در انتظار(او) بمانيم و بنشينيمو بپوسيم

برخياز ما ، ديروز،امروز و هر روزقطعه هايي گمشدهبوده ايم

گاهيبعضي ها با ما جوردر مي آيند، اماهمراه نمي شوند

گاهينيز آدم هايي رامي يابيم كه باما همراه مي شونداما جور در نميآيند

برخيوقت ها ما آدم هاييرا دوست داريمكه دوستمان نميدارند

همانگونه كه آدم هايينيز يافت مي شوندكه دوستمان دارند، اما ما دوستشاننداريم

به آنانيكه دوست نداريماتفاقي در خيابانبر مي خوريم و هموارهبر مي خوريم

اماآناني را كه دوستمي داريم هموارهگم مي كنيم

و هرگزاتفاقي در خيابانبه آنان بر نميخوريم

برخيرابطه ها ظريفند، به طوري كه بهكوچكترين نسيميمي شكنند

و برخيرابطه ها چنانزمختند كه روحما را زخمي مي كنند

برخيبيش از اندازه،قطعه گم شده دارندو چنان تهي اندو

روحشانچنان گرفتار حفرههاي خالي است

كه تمامروح ما نيز كفافپر كردن يك حفرهخالي درون آنانرا ندارد

برخيديگر نيز بيش ازاندازه قطعه دارندو هيچ حفره اي،هيچ خلائي ندارندتا ما برايشانپُركنيم

برخيهرگز ما را نميبينند ونمي يابندو برخي ديگر

بيشاز اندازه به ماخيره مي شوند

بعضيوقت ها هم بعضيها توي زندگي توراه مي يابند

اماهیچ گاه تو را نميفهمند

مثلشمع کوچکی که راهترا کمی روشن کردهاست ولی

دستترا سوزانده است

گاهما براي يافتنگمشده خويش، خودرا مي آراييم

گاهبراي يافتن (او)به دنبال پول،علم، مقام، قدرتو همه چيز مي رويم

و همهچيز را به كف ميآوريم و اما (او)را از كف مي دهيم

گاهياويي را كه دوستمي داري احتياجيبه تو ندارد

زيراتو او را كامل نميكني

تو قطعهگمشده او نيستي

تو قدرتتملك او را نداري

گاهنيز چنين كسي تورا رها مي كند

و گاهينيز چنين كسي بهتو مي آموزد كهخود نيز كامل باشي

بي نيازاز قطعه هاي گمشده

او شايدبه تو بياموزدكه خود به تنهاييسفر را آغاز كني

راهبيفتي ، حركت كني

او بهتو مي آموزد و تورا ترك مي كند

اماپيش از خداحافظيمي گويد: شايد روزيبه هم برسيم

مي گويدو مي رود

و آغازراه برايت دشواراست

اينآغاز، اين زايش،‌برايت سخت دردناكاست

وداعبا دوران كودكيدردناك است،‌كاملشدن دردناك است،اما گريزي نيست

و توآهسته آهسته بلندمي شوي، و راه ميافتي ومي روي

و دراين راه رفتن دستو بالت بارها زخميمي شود

اماآبدیده مي شويو مي آموزي كه ازجاده هاي ناشناسنهراسي

از مقصدبي انتها نهراسي،از نرسيدن نهراسي

و تنها

برويو بروي و بروي

=============

آنقدرزمین خورده امکه بدانم

برایبرخاستن

نه دستیاز برون

که همتیاز درون

لازماست

حالااما

نمیخواهم برخیزم

می خواهماندکی بیاسایم

فردا

برمیخیزم

وقتیکه فهمیده باشمچرا

زمینخورده ام

نميدانم اين نوشته از كيست امابسيارزيباست اگر شما نويسندهاش راميشناسيد به منمعرفي كنيد .

گزارش کوتاه دیگری درباره " مولاناخوانی در بیلسکو بییوَ "

2011-11-06T20:00:00.001+01:00

چندی پیش گزارش کوتاهی همراه با عکس با عنوان " پیام مولانا به بیلسکو بییَوَ ی لهستان هم رسید" در دریچه انتشار یافت. ویدئوی زیر گزارش تصویری دیگریست از این برنامه مولاناخوانی که بر اساس کتاب " درگذر کلمات " ( ترجمه 32 غزل از مولانا به کوشش زنده یاد دکتر مارک اسموژینسکی ) در بیلسکو بیوَ برگزار شده است.

اصلی از اصول قانون اساسی 17

2011-10-29T00:07:00.002+02:00

اصل ۵۷

قوای حاکم در جمهور اسلامی ایران عبارتند از: قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه که زیر نظر ولایت مطلقه امر و امامت امت بر طبق اصول آینده این قانون اعمال می‌گردند. این قوا مستقل از یکدیگرند.

اصل سابق‏‏‏‏: قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از‏: قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه که زیر نظر ولایت امر و امامت امت، بر طبق اصول آینده این قانون اعمال می‌گرند. این قوا مستقل از یکدیگرند و ارتباط میان آنها به وسیله رییس جمهور برقرار می‌گردد.

کپی - چسبان شده از سایت پارلمان نیوز

خانه نیما یوشیج / عکس

2011-10-21T23:14:00.000+02:00

خانه نیما یوشیج، شاعر نوپرداز ایران یا به قولی "پدر شعر نو" را در روستای "یوشِ" شهرستان نورِ استان مازندران ببینید. عکس ها را خانم افروز مرادی فرستاده اند. دریچه سپاسگزار ایشان است.

THE BOOK OF THE SUN /FOAD MIR

2011-10-15T16:34:00.000+02:00

ترجمه 101 غزل از "دیوان شمس"ِ مولانا جلال الدین به زبان انگلیسی، برگرداننده : فؤاد میر

http://www.amazon.com/Book-Sun-Odes-RUMI-Translated/dp/1456387502#reader_1456387502

تنها با گل ها غم دل گویم / هایده

2011-10-14T23:13:00.001+02:00

تقدیم به همه کسانی که " ز غم هستی " بار ها به دل دارند

"درتا" ی لهستانی به فارسی سخن می گوید

2011-10-13T21:43:00.001+02:00

دُرُتای لهستانی به فارسی سخن می گوید by Dariche Iran

پیام مولانا به "بیِلسکا بییَوَ" ی لهستان هم رسید /Przesłanie Rumiego dotarło do Bielska Białej

2011-10-11T22:26:00.013+02:00

روز یکشنبه 9 اکتبر 2011 ( مهر ماه 1390) در شهر بیلسکو بیَوَ/BIelsko Biała مراسم مولانا خوانی که مورد توجه بینندگان قرار گرفت، اجرا شد . دکلمه کنندگان افغان، ایرانی و لهستانی با دکلمه چندین غزل از مولانا به زبان فارسی و ترجمه آنها (از کتاب "در گذر کلمات"ِ زنده یاد دکتر مارک اسموژینسکی) پیام عشق، صلح و انسان دوستی مولانا را به گوش مشتاقان لهستانی رساندند. یک دف نواز ایرانی، یک دف نواز لهستانی و یک ویلون نواز لهستانی، دکلمه کنندگان را همراهی می کردند.

این برنامه به کوشش آقای رفو سَویتسکی / Rafał Sawicki بازیگر تئاتر و خانم صفیه رَبَتی / Safia Rabati در "سالن شعر" موزه این شهر برگزار شد. عکس ها از خانم افروز مرادیست. دریچه از ایشان تشکر می کند.

Przesłanie Rumiego dotarło do Bielska Białej

W niedziele 9. października 2011 roku w Bielsku Białej odbył się 49. Salon Poezji w całości poświęcony poezji Jalaloddina Rumiego. Na zaproszenie Rafała Sawickiego, aktora Teatru Polskiego w Bielsku Białej, a także organizatora Salonu Poezji oraz Safii Rabati, wiersze Rumiego zostały zaprezentowane w wersji perskiej i polskiej. Afgańczycy, Irańczycy i Polacy – Safia Rabati, Khalil Arab, Hayedeh Vambakhsh-Smurzyńska, Soraya Musavi, Afrooz Moradi, Anna Marcinowska, zaprezentowali poezje Rumiego w wersji oryginalnej, natomiast polskie tłumaczenia wierszy (z tomiku wierszy „W mgnieniu słów – poezje” w tłumaczeniu ś. p. Marka Smurzyńskiego) przeczytał Rafał Sawicki. Gościnnie jeden z wierszy wyrecytował Janusz Roczniak. Recytacji poezji towarzyszyły irańskie bębny daf (Anna Marcinowska, Hayedeh Vambakhsh -Smurzyńska) oraz skrzypce. Salon Poezji spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem zgromadzonych w niedzielne przedpołudnie uczestników spotkania otwartych na przesłanie Rumiego o miłości, pokoju i altruizmie.

ها

نمایی از قصر در بیلسکو بیَوَ که موزه در آن قرار دارد

گزارشی دیگر / کنفرانس ایران شناسی

2011-10-08T00:02:00.001+02:00

http://mardomak.net/story/64976

نقش، رنگ، زیبایی، رنج (6) / قالی بیجار

2011-10-06T22:58:00.003+02:00

http://www.farhangsara.com/fars_rug.htm منبع

اصلی از اصول قانون اساسی 16

2011-10-04T23:30:00.004+02:00

اصل ۵۶

حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست و هم او، انسان را بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم ساخته است. هیچ‌کس نمی‌تواند این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد و ملت این حق خداداد را از طرقی که در اصول بعد می‌آید اعمال می‌کند.

کپی- چسبان شده از: سایت پارلمان نیوز

سرزمین من، دردمند بی دوایی!

2011-10-04T23:25:00.000+02:00

گنه کرد در بلخ آهنگری، به شوشتر زدند گردن مسگری

2011-09-25T17:13:00.004+02:00

وقتی کسی رو بی گناه، بنا بر مصالح شخص یا گروهی ، مجرم اعلام می کنن به دلیل جرمی که در جایی انجام شده ولی به هیچ وجه و از هیچ نقطه نگاهی ربطی به او نداره - که خیلی هم زیاد اتفاق می افته - از این ضرب المثل استفاده می شه : گُنه کرد در بلخ آهنگری، به شوشتر(شُشتر) زدن گردن مسگری

ترا من چشم در راهم/ نیما یوشیج

2011-09-25T13:46:00.001+02:00

ترا من چشم در راهم، خانه ام ابریست و اجاق سرد / نیما یوشیج / با صدای اسماعیل جنتی

هنر نزد ایرانیان است نه تنها!

2011-09-17T21:18:00.003+02:00

اسلاید نقاشی های برجسته خانم فرزانه یوسفی را همراه مقاله ای زیر عنوان "بازآفرینی نقش های قاجاری" ببینید و لذت ببرید: سایت جدید آنلاین مطالب بسیار جالبی دارد که می توان از آنها بهره برد.

http://www.jadidonline.com/story/15092011/frnk/farzaneh_yousefi_artist

تقدیم به ارمنیان عزیز

2011-09-16T23:16:00.003+02:00

ترانه ارمنی زیر را تقدیم می کنیم به همه ارمنیان ، ارمنیان مقیم ایران که با منش و روشی نیکو از بهترین باشندگان در ایران به شمار می آیند و تقدیم به ایران شناسان فعال ارمنستان

فارسی عسل است

2011-09-15T22:52:00.019+02:00

فارسی عسل است نه شکر! چرا؟ شکر ضررهای فراوان دارد در حالیکه عسل پر از فایده است. حیف که آنطور که بایسته و شایسته است این عسل را پاس نمی داریم!

دوتا در یکی! "آبگوشت" غذای سنتی ایرانی

2011-09-15T20:36:00.002+02:00

تشکر فراوان از م . ش.

همه دایره‌المعارف‌هایی که درباره ایران تألیف شده‌اند، مدخل «آبگوشت» دارند. شاید باور نکنید اما آبگوشت در کنار همه نام‌ها و نامداران فرهنگ ایرانی، در دایره‌المعارف‌های تخصصی بدل به مدخلی مفصل شده اما در منوی هیچ یک ازرستوران‌های تهران آبگوشت نیست! برای خوردن آبگوشت باید به خانه، چایخانه، قهوه‌خانه یا دیزی‌سرایی رفت. آن هم فقط سر ظهر، نه قبل و نه بعد از آن. از قدیم دکان‌هایی هستند که به طور تخصصی هر کدام یک خوراک بیشتر نمی‌پزند؛ چلوکباب‌ها، در منوی رستوران‌های ایران جایی ندارند! و به همین خاطر است که در کتابچه‌های راهنمای ایرانگردی برای خارجیان هم فقط فرق پلو و چلو و شرح انواع کباب‌ها آمده است. هر جای دیگر جهان که بود، این تنوع خوراکی را جاذبه‌ای سیاحتی می‌کردند و دست‌کم درمنوهای وطنی جایی به آن می‌دادند.

آبگوشت به هزار و یک دلیل از خوراک‌های کهن ایرانیان است. یکی از این دلایل، شیوه کوچی و عشایری زندگی نیاکان ایران، برپایه فرهنگ دامپروری است. ایرانیان حتی هنگامی که شهرهای کهنی همچون همدان و شوش و پارسه را ساخته بودند، به معنی واقعی یکجا‌نشین نشده بودند و باز شاهان و درباریان، همانند مردمان در راه این شهرها ییلاق و قشلاق می‌کردند. این جا‌به‌جایی فصلی، حتی تا چند دهه پیش، میان قشلاق تهران و ییلاق شمیران هم، برای بعضی خانواده‌های متمول، متداول بود. پس گمان نکنید که زندگی کوچی با پایتخت 200ساله اخیر ایران نسبتی ندارد.

آبگوشت، محصول زندگی یکجا‌نشینی است و کباب، خوراک زندگی کوچ‌نشینی و کوچندگان تنها هنگامی که به مقصد نهایی می‌رسیدند، فرصت و شرایط بارگذاشتن آبگوشت را می‌یافتند. اگر به مستندهای این نیم قرن که از زندگی عشایر ایران ساخته شده، نگاهی بیندازید، گله‌های چندهزار سَری را می‌بینید که هر یک از بزها، گوسفندان، گاوان و اسبان برای صاحبانشان مهم و محترم‌اند و جان دامداران به جان دام بسته است و بسیار کم پیش می‌آید که دام را سرببرند و جز از شیر و فرآورده‌های شیری آنها، تغذیه نمی‌کرده‌اند. اما در راه ناهموار و پرخطر کوچ هر روزه چند سَر از این دام‌های سلامت و پروار، ناکار و تلف می‌شده‌اند و عشایر پیش از آنکه دام، جان بدهد، آنها را سر می‌بریدند و کباب شام را به راه می‌کردند.

کوچ، زمانبندی داشت و می‌بایست که به موقع به مقصد می‌رسیدند وگرنه هزار و یک ضرر و خطر طبیعی، در راه بود. پس فرصت بارگذاشتن آبگوشت تا رسیدن به مقصد، درسفر دست نمی‌داد. آبگوشت ظهر فردا را، از شب قبل باید بار‌گذاشت و پیشترمقدمات و مخلفات آن را مهیا‌کرد که این همه، جز در یکجانشینی ممکن نبوده و نیست.

دیگر اینکه بساط کباب را به سادگی با سیخی چوبی نیز در بیابان می‌توان به راه کرد اما آبگوشت جز در ظرف پخته نمی‌شود. ساکنان فلات ایران هزاران سال پیش، نخستین ابزار و ظرف‌ها را از چوب و سنگ ساختند. اما ظرف چوبی روی آتش کارکردی نداشت و تنها ظرف‌های سنگی به کار می‌آمدند. پس از آن بود که توانایی ساخت سفال حاصل شد و انواع و اقسام ظرف‌ها شکل گرفت.

هزاره‌ها ظرف‌های سفالین به کار می‌رفتند، تا انسان ایرانی به راز سنگ‌های معدنی و آب‌کردن و ریخته‌گری فلزات پی برد و از آن ابزار و ظرف ساخت و ظروف فلزی را به میان آورد. جالب است که آبگوشت، هنوز که هنوز است در سه ظرف سنگی، سفالی و فلزی، طبخ و میل می‌شود. انواع دیزی سنگی و سفالی و رویی (رویی به معنای رویین یعنی ساخته شده از فلز روی که به زبان عامیانه به آن روحی هم می‌گویند) هنوز به شیوه هزاره‌های دور، در ایران ساخته و به کاربرده می‌شود واین سه نوع دیزی، یادگاری است از سه عصر سنگ و سفال و فلز در باستان‌شناسی.

در قدیم پلو یا چلو را در مجمعه‌های بزرگی می‌کشیدند، که به آنها «قاپ» یا «قاب» می‌گفتند و چند نفر با دست از یک قاپ مشترک، غذا می‌خوردند. ممکن بود که چند آدم بزرگ و پرخور با پیری یا کودکی نحیف و کم‌غذا در قاپی همسفره و

هم‌غذا ‌شوند. این بود که تقسیم غذا عادلانه نبود و یکی به اصطلاح، قاپ دیگری را می‌دزدید و غذای بیشتری می‌خورد. این بود که ایده «قاپ شخصی» به میان آمد که برای هر کس قاپ کوچکی غذا بکشند و آن را در پیش وی بگذارند. این بود که این «پیش‌قاپ» را «بُشقاب» نامیدند. یک قاپ بزرگ پر از غذا سر سفره می‌آمد و چند قاپ کوچک خالی (بُش به ترکی: خالی) گِرد آن می‌چیدند و برای هر بشقاب، جدا غذا می‌کشیدند.

اما آبگوشت چه برای یک تن پخته شود، چه هزار تن، محتوای هر دیزی جدا، درون خود آن می‌پزد و گوشت و نخود و آب، برای هر دیزی به پیمانه برابر ریخته می‌شود و تبعیضی در میان نیست. مانند پلو همه را در یک دیگ نمی‌پزند و پس از پخت، غذا را نمی‌کشند، بلکه اول سهم خام هر دیزی کشیده می‌شود و پس از تقسیم، پخت آغاز می‌گردد.

پختن و خوردن آبگوشت کار ساده‌ای نیست. شاید همگان به پختن آن کاری نداشته باشند اما همه از خوردن آن لذت می‌برند. اما اگر یک خارجی از راه برسد و یک دیزی سنگی داغ با سنگک و ریحان جلویش بگذارید، شاید لذتی از لذیذی آن نبرد. چراکه خوردن آبگوشت آموزش می‌خواهد. با قاشق از دهانه تنگ دیزی چیز زیادی بیرون نمی‌آید، مگر اینکه دیزی را کج کنید و برای کج کردن هم، دست خواهد‌سوخت، مگر آنکه با تکه نانی گوشه ظرف را بگیرید و در این کار حتی دستمال کاغذی هم، کمک تکه نان را نخواهد کرد. البته بعضی از دیزی‌های سفالی دو دسته کوچک در دو طرف دارند که در این موقع به دستگیری خورنده می‌‌آیند.

آبگوشت دو بخش دارد، بخش « تَر» که به آن «ترید» می‌گوییم و بخش «خشک» که «کوبیده» می‌خوانیم. همان آب و گوشت که روی هم آبگوشت را پدید آورده‌اند.تقریبا با هم پخته می‌شوند اما جدا خورده می‌شوند. اما عمل‌آوردن این دو بخش به عهده آشپز نیست و شاید تنها خوراکی باشد که خورنده نیز در کار طبخ شریک است. اگر این دو بخش را جدا نکنید، تبدیل به سوپی نه چندان دلچسب خواهد شد واگر هر یک از این دو بخش را خوب به عمل نیاورید، یعنی مثلا کوبیده را آب‌دار بردارید، لطفی نخواهد داشت. خلاصه آنکه آبگوشت‌خوردن کار هر کسی نیست و اگربرای نخستین بار کسی سر سفره آبگوشت بنشیند، بی‌راهنما به راحتی از ماجرا سردر نخواهدآورد.

گوجه‌فرنگی و سیب‌زمینی دو جزء لاینفک آبگوشت‌های امروزی‌اند و برای ایرانیان شاید تصور آبگوشت‌ بی‌سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی ممکن نباشد. اما شاید ندانید که این دو محصول فرنگی تا صد سال پیش از این، در ایران ناشناخته بوده‌اند. اما آبگوشت پیش از واردات این دو نیز، با گوشت و آب و نخود، آبگوشت بوده. ایرانی همان‌طوری این دو محصول فرنگی را در دیزی کرد و به آن دو رنگ ایرانی بخشید که جانشینان یونانی اسکندر و مغولان وارث چنگیز را به ایرانیانی اصیل و ایراندوست تبدیل کرد.

با وجود این همه کتاب آشپزی و مردم‌شناسی تا به امروز به آبگوشت این‌گونه نگاه نکرده بودیم. چراکه ما گاهی از کنار میراثمان سهل‌انگارانه به سادگی ‌گذشته‌ایم و ظرائف و لطایف فرهنگی نهفته در آنها را ندیده‌ایم. آبگوشت، عصاره فرهنگ ایرانی است و هزاره‌ها تاریخ و نکته در آن خفته است و همه قوت آن به ارزش غذایی‌اش نیست و اگر دقیق به آن بنگریم جان فرهنگ نیاکانمان را در پیاله‌ای از آن خواهیم دید. پس لقمه‌ای از آن را هم نباید هدر داد.

کنفرانس ایران شناسی در کراکفِ لهستان برگزار شد

2011-09-13T16:44:00.002+02:00

هفتمین کنفرانس مطالعات ایرانی از تاریخ 7 تا 10 سپتامبر 2011 با شرکت بیش از 200 شرکت کننده ایرانی و غیرایرانی، این بار در شهر کراکفِ لهستان، با تلاش بخش ایران شناسی دانشگاه یاگلونی، برگزار شد.

در این همایش که با نظم و کاردانی فراوان ترتیب یافته بود، سخنرانان و شرکت کنندگانی از بیش از 25 کشور دنیا از جمله آذربایجان، آلمان، آمریکا، اسپانیا، ایتالیا، ایران، ازبکستان،اتریش، ارمنستان، اسرائیل، اربیلِ عراق، اوکرایین، تونس، تاجیکستان، دانمارک، روسیه، ژاپن، سوئد، سوئیس، فرانسه، کانادا، مجارستان، نروژ و هلند حضور داشتند.

سخنرانی ها زیر این عناوین طبقه بندی و هر روزه همزمان در هفت سالن مختلف ارائه شدند: مطالعات دینی، زبان شناسی، هنر و باستان شناسی، مطالعات فرهنگی، تاریخ. سخنرانی ها عمدتاَ به زبان انگلیسی، ولی چند مقاله به زبان فارسی و تعداد اندکی نیز به زبان فرانسه ارائه شد. این کنفرانس بزرگ هر چهار سال یک بار در یک کشور و کنفرانسی کوچک تر که زیر مجموعه همین کنفرانس می باشد هر دو سال یک بار تشکیل می شود.

دیدار از نسخه های خطی موزه "چَرتُریتسکی" (Czartorytski) و تماشای فیلمی مستند در دو سانس، از دیگر برنامه های همایش بود که به صورت آزاد برای علاقه مندان در نظر گرفته شده بود.

مهمانی شام در محل شهرداری کراکف و به دنبال آن کنسرت گروه " نیریز" با همنوازی دف آنا مارچینفسکا، تار محسن حسینی و نی محمد رسولی از برنامه های جانبی همایش بود که مورد توجه بسیاری از شرکت کنندگان نیز قرار گرفت.

گله ای نیز از سفارت جمهوری لهستان برای این که به برخی از دعوت شدگان به کلی ویزا داده نشد و برای بعضی دیگر به سختی روادید صادر شد. و تشکر از سفارت جمهوری لهستان که برای تعدادی دیگر از مهمانان، ویزا صادر کرد.

با عرض یک "دست مریزاد" صادقانه و یک "خسته نباشید" محکم به همه دست اندرکاران این همایش و به امید هر چه پربارتر شدن این گونه کنفرانس ها.

کراکف، قطعه ای هنری در قامت یک شهر: گزارش سفر به کراکف/ لهستان

2011-09-13T15:54:00.001+02:00

گزارش سفر آیدین فرنگی، روزنامه نگار و عکاس را در مورد سفرش به کراکف در آدرس زیر بخوانید:

http://www.bookcity.org/news-1236.aspx

کنفرانس ایران شناسی در کراکف

2011-09-11T12:49:00.000+02:00

هفتمین کنفرانس مطالعات ایرانی( 7th European Conference of Iranian Studis) که از تاریخ 10-7 سپتامبر به کوشش دپارتمان ایران شناسی دانشگاه یاگلونی کراکف برگزار شد، روز شنبه 10 سپتامبر به کار خود پایان داد. در این کنفرانس, بسیاری از ایرانیان، ایرانیان خارج از کشور و بسیاری دیگر از ایران شناسان دنیا شرکت داشتند که تعداد زیادی از آنان به ارائه مقاله پرداختند.

گزارش مفصل تر این همایش به زودی ارائه خواهد شد.

غیبت دریچه

2011-09-11T12:35:00.000+02:00

"دریچه" پس از غیبتی نسبتاً طولانی درودی دوباره به دوستان و علاقه مندان به ایران می فرستد و امیدوار است بتواند پربارتر در خدمت دوستداران ایران باشد.

اصلی از اصول قانون اساسی 15

2011-06-27T23:49:00.004+02:00

اصل ۵۰

در جمهوری اسلامی، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسلهای بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، وظیفه عمومی تلقی می‌گردد. از این رو فعالیتهای اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند، ممنوع است.

کپی- چسبان شده از: سایت پارلمان نیوز

اصلی از اصول قانون اساسی 14

2011-06-25T22:38:00.001+02:00

اصل ۴۹

دولت موظف است ثروتهای ناشی از ربا، غصب، رشوه، اختلاس، سرقت، قمار، سوء استفاده از موقوفات، سوء استفاده از مقاطعه‏ کاریها و معاملات دولتی، فروش زمینهای موات و مباحات اصلی، دایر کردن اماکن فساد و سایر موارد غیر مشروع را گرفته و به صاحب حق رد کند و در صورت معلوم نبودن او به بیت‏المال بدهد. این حکم باید با رسیدگی و تحقیق و ثبوت شرعی به وسیله دولت اجرا شود.

کپی- چسبان شده از: سایت پارلمان نیوز

انتشار نسخه الکترونیک ترجمه انگلیسی حافظ

2011-06-25T22:31:00.001+02:00

گرترود بل در دهه ۱۸۹۰ میلادی به ایران سفر کرد

پس از گذشت بیش از صد سال از چاپ ترجمه گرترود بل از اشعار حافظ، نسخه الکترونیک این ترجمه منتشر شده است.

نام گرترود بل با تاریخ خاورمیانه پیوند خورده است و عمده شهرتش به دلیل تحقیقات باستان شناسانه او و نقشی است که در عراق جدید ایفا کرد.

با این حال، انتشار دوباره ترجمه گرترود بل از اشعار حافظ پس از سال ها، این بار در قالب الکترونیکی، یادآور وجه ادبی شخصیت این مامور سیاسی، جهانگرد و باستان شناس بریتانیایی است.

پس از جنگ اول جهانی، گرترود لوسین بل به عنوان مامور سیاسی بریتانیا نقشی کلیدی در سرزمین‌های عرب ایفا کرد. او به موازات فعالیت‌های لورنس در عربستان، به طرح تاسیس پادشاهی‌های اردن و عراق که در آن زمان جزئی از سرزمین‌های وسیع عثمانی بودند، یاری رساند و به این شکل نقشه خاورمیانه را از نو ترسیم کرد.

او را در شمار قدرتمندترین زنان دوره خود می‌دانند که هم در دستگاه سیاست خارجی بریتانیا نفوذ قابل توجهی داشت و هم در دولت‌های تازه تاسیس عربی.

"ملکه بی‌تاج" نیز یکی از القاب اوست که اشاره به تلاش‌هایش در به قدرت رساندن فیصل اول پادشاه عراق دارد.

سفر به ایران

اما گرترود بل نویسنده هم بود. کتاب‌های او مانند "تصاویری از ایران" و "سوریه: صحرا و بذرها" گویای علاقه او به کشف سرزمین‌های خاورمیانه در دوران جوانی است و سیر تحولات زندگی او را از مقام یک جهانگرد و نویسنده به یک سیاستمدار پرنفوذ نشان می‌دهد.

گرترود بل که در دهه ۱۸۹۰ به ایران سفر کرده بود، توانست زبان فارسی را بیاموزد و همین نیز زمینه آشنایی او با شمس‌الدین خواجه حافظ شیرازی و دیوان غزلیات او را فراهم آورد.

خانم بل در سال ۱۸۹۷ ترجمه گزیده‌ای از این غزلیات را منتشر کرد که متنی هم در معرفی شاعر بزرگ ایرانی، ضمیمه آن بود.

او در این متن، تاریخچه‌ای از زندگی حافظ و مراودات شاعر با دربار شاهان آل مظفر از جمله شاه شجاع ارائه می‌کند و تفسیری از اشعار او به دست می‌دهد.

'آکنده از روح جوانی'

در بخشی از این متن آمده است: "خواجه شمس‌الدین نه تنها آفریننده اشعاری بدیع به شمار می‌آید، بلکه فیلسوفی است که تحت نام "حافظ" در سراسر شرق، از اعتبار بسیار زیادی برخوردار است. هیچ فرد اروپایی نیست که دیوان او را بخواند و شیفته موسیقی دل‌انگیز اشعار آن نشود، شیفته اوزان دلنشین، ضرباهنگ قطعات و تصاویر مسحورکننده آن. برخی از آنها شهودی است، آکنده از روح جوانی، عشق و سرور. برخی از آنها نیز بیانگر انسانیتی اصیل است و با صدایی که به شکل غم‌انگیزی به صدای خودمان شبیه است، در طول سالیان در دنیا باقی مانده‌اند..."

این مجموعه شامل ۴۳ غزل حافظ است و به گفته دنیس راس (شرق‌شناس) "پس از گذشت سال‌ها و ترجمه‌های متعدد از اشعار حافظ [در زبان انگلیسی]، به لحن و روح شعر خواجه نزدیک‌تر است."

ناشر نسخه الکترونیک ترجمه حافظ "اورنج اسکای" است که پروژه خود را گردآوری آثار در قالب الکترونیک تعریف کرده است.

نسخه الکترونیک ترجمه حافظ ۶ دلار و ۸۹ سنت قیمت دارد.

منبع : بی بی سی فارسی 26/06/2011

اصلی از اصول قانون اساسی 13

2011-06-19T22:30:00.001+02:00

اصل ۴۰
هیچ‌کس نمی‌تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد.

کپی- چسبان شده از سایت: پارلمان نیوز